Ρεύμα: Στο τραπέζι νέες επιδοτήσεις για μικρομεσαίους

Την εξεύρεση σημαντικών πόρων για την μείωση των τιμών ρεύματος δεκάδων χιλιάδων μικρομεσαίων ενεργοβόρων επαγγελματιών, που δικαίως διαμαρτύρονται ότι έχουν μείνει εντελώς έξω από την περίμετρο των μέτρων, καλείται τώρα να βρει η κυβέρνηση. 

Από τους φούρνους, τα ζαχαροπλαστεία και τις επιχειρήσεις εστίασης μέχρι τα καθαριστήρια, τα ξυλουργεία και τις κάθε λογής μικρές βιοτεχνίες, τα κόστη σε ένα τεράστιο αριθμό μικρομεσαίων με υψηλές ενεργειακές ανάγκες, έχουν αυξηθεί μόνο το τελευταίο τρίμηνο κατά 25%, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται.

Και το χειρότερο είναι ότι τα πάντα συνηγορούν υπέρ νέων αυξήσεων στο ρεύμα, με το πετρέλαιο να εκτινάσσεται χθες πάνω από τα 113 δολάρια και τα ενεργειακά χρηματιστήρια να “κοκκινίζουν” για μια ακόμη φορά, καθώς το φυσικό αέριο ξεπέρασε τα 91 ευρώ, γεγονός που μεταφράζεται σε αύξηση 193% απ’ ότι πριν την αρχή του πολέμου στον Περσικό.

Στην μέγγενη αυτής της “πολυκρίσης”, μια από τις λιγοστές κατηγορίες για τις οποίες θα ανοίξει και πάλι ο κουμπαράς του προϋπολογισμού με στοχευμένες επιδοτήσεις, θα είναι οι μικρομεσαίοι.

Επανεξετάζεται το σχήμα

Εν προκειμένω εξετάζεται ένα σχήμα αντίστοιχο με εκείνο της περιόδου 2024- 2025, σύμφωνα με όσα ανέφερε χθες από το βήμα του 8ου Renewable & Storage Forum, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφο, (είχε προηγηθεί μια μέρα πριν από το ίδιο συνέδριο η σχετική αναφορά Παπασταύρου).

Το τότε πρόγραμμα αφορούσε την επιδότηση στον λογαριασμό του ρεύματος για πάνω από 1 εκατ. μικρομεσαίες επιχειρήσεις με ετήσιο τζίρο έως 10 εκατ. ευρώ, κυμαινόμενα τιμολόγια ρεύματος και εφόσον δεν έχουν υποπέσει σε ρευματοκλοπή. Αλλά το πακέτο εκείνο είχε συναντήσει πολύ χαμηλή ανταπόκριση, με ελάχιστους να εμφανίζονται στην πρόσκληση του υπουργείου, καθώς το ύψος της επιδότησης ήταν εξαιρετικά μικρό.

Αυτός είναι και ο λόγος που το ΥΠΕΝ “τρέχει” ξανά τα νούμερα, ξανακοιτάζει το μέτρο και κάνει από την αρχή την άσκηση, προκειμένου να το κάνει πιο στοχευμένο και να δει σε ποια περίμετρο θα απευθυνθεί.

Από το σύνολο του 1 περίπου εκατομμυρίου μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην Ελλάδα, οι ενεργοβόρες υπολογίζονται σε μερικές δεκάδες χιλιάδες, ενώ μόνο οι φούρνοι ανέρχονται σε 12.000 (1.500 έχουν βάλει λουκέτο τα τελευταία χρόνια, όπως ανέφερε σε πρόσφατη επιστολή της στον Πρωθυπουργό η Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος).

Εκρηκτικό κοκτέιλ από ενέργεια και κρίση στα ομόλογα

Τα παραπάνω συμβαίνουν ενώ η κυβέρνηση στέλνει καθημερινά πλέον το μήνυμα ότι η εξίσωση δυσκολεύει. Ειδικά όταν τα σύννεφα της ενεργειακής κρίσης “συναντούν” τις πιέσεις στην αγορά ομολόγων και περιορίζουν την δυνατότητα για δημοσιονομικές παρεμβάσεις ακόμη και σε μεγάλες οικονομίες της Ευρώπης, λειτουργώντας ως ντόμινο στις αγορές και ενισχύοντας τις υψηλές τιμές.

“Zούμε ένα τεράστιο ενεργειακό σοκ στα πρότυπα του προηγούμενου που είχε ζήσει η Ευρώπη το 2022. Έχουν διαταραχθεί δύο από τους σημαντικότερους πυλώνες εξαγωγών φυσικού αερίου και πετρελαίου. Βλέπουμε μπρεντ, αέριο και ρεύμα στα υψηλά, τα πυρηνικά μειωμένα, κακή χρονιά για τα υδροηλεκτρικά και μια χρονιά με ακριβό κόστος διοξειδίου του άνθρακα”, ανέφερε χθες ο κ. Τσάφος.

Και το εύλογο φυσικά ερώτημα σε μια συγκυρία, όπου η Ευρώπη δεν στέκεται στο ύψος των περιστάσεων και επιμένει σε συστάσεις “να σβήνουμε τα φώτα και να καταναλώνουμε λιγότερη ενέργεια”, είναι πώς θα κινηθεί η κυβέρνηση.

Και τι άσκηση έχει κάνει για το που θα βρει τα χρήματα, ώστε να μπορεί μέσα στον χειμώνα να επιδοτεί τόσο τα καύσιμα, όσο και το ρεύμα, αν τελικά η Ευρώπη δεν ικανοποιήσει το αίτημα του Πρωθυπουργού για δημοσιονομική ευελιξία.

Τα νοικοκυριά, τα σταθερά τιμολόγια και η βιομηχανία

Στην πραγματικότητα το μοναδικό νέο μέτρο στη κυβερνητική προσέγγιση είναι η ενίσχυση στους μικρομεσαίους, όπως περιέγραψε χθες την κατάσταση ο Ν. Τσάφος.

* Στην περίπτωση των νοικοκυριών, επανέλαβε την άποψη ότι (προς ώρας) δεν τίθεται θέμα επιδοτήσεων καθώς η αγορά του ρεύματος προσφέρει εργαλεία προστασίας, όπως τα μπλε τιμολόγια.

Ασφαλώς ο αντίλογος είναι ότι 7 στους 10 καταναλωτές, δηλαδή 3 εκατομμύρια, είναι πρακτικά αδύνατο να μετακινηθούν άμεσα σε σταθερά τιμολόγια. Από την άλλη, αυτό δεν συνεπάγεται απαραίτητα και προστασία. Την άνοιξη, όταν έληξαν μαζικά πολλά σταθερά, και οι κάτοχοι τους πήγαν να τα ανανεώσουν, τους προτάθηκαν πολύ υψηλότερες χρεώσεις, καθώς οι πάροχοι είχαν κάνει hedging σε πολύ υψηλότερες τιμές. Αρα, το ερώτημα για την προστασία των νοικοκυριών παραμένει.

* Στην περίπτωση της βιομηχανίας, ο Ν. Τσάφος απάντησε ότι έχει ήδη ανακοινωθεί ένα πολύ καλό πακέτο ενισχύσεων για το τρέχον έτος και η κυβέρνηση δεν προτίθεται να ανακοινώσει κάτι περαιτέρω. Ερωτηθείς σε ποια φάση βρίσκεται το πακέτο 95 εκατ. ευρώ που εξήγγειλε προ μερικών εβδομάδων ο Πρωθυπουργός από το βήμα του ΣΕΒ, είπε ότι το ΥΠΕΝ βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με την Κομισιόν.

«Περιμένουμε από την Κομισιόν να απαντήσει μια ερώτησή μας. Είμαστε πολύ κοντά. Το αν θα καταφέρουμε να βγάλουμε την υπουργική απόφαση σε έναν ή δύο μήνες δεν εξαρτάται από εμάς», διευκρίνισε.

Μπαταρίες: Pipeline 10 GW

Στο μέτωπο των μπαταριών, απαντώντας στην κριτική που δέχεται για τις καθυστερήσεις γύρω από την υλοποίηση των έργων, ο κ. Τσάφος μίλησε για συνολικό pipeline που ξεπερνά τα 10 GW. Ως εκ τούτου θεωρεί ότι ο στόχος που έχει τεθεί για 4 GW έως το 2028 είναι εφικτός.

Επικαλέστηκε, παράλληλα, τους στόχους άλλων ευρωπαϊκών χωρών, σημειώνοντας ότι η Ισπανία, η οποία έχει εξαπλάσια παραγωγή ΑΠΕ έναντι της δικής μας, έχει θέσει στόχο για 4-5 GW αποθήκευσης έως το 2028, όσο και εμείς.

Στην περίπτωση της Ουγγαρίας, ο στόχος μιλά για 700 MW, παρότι διαθέτει υψηλότερη διείσδυση φωτοβολταϊκών.

Αναφορικά τέλος με τις στρεβλώσεις στην αγορά εξισορρόπησης, θέμα το οποίο έχει αναδείξει με συνεχείς της παρεμβάσεις η ΕΒΙΚΕΝ, με τα κόστη (35 ευρώ/ Μεγαβατώρα το Σεπτέμβρη) να φουσκώνουν σημαντικά τους τελικούς λογαριασμούς, ο υφυπουργός δεν έκρυψε την ανησυχία του. Καθόλου τυχαία, χθες ο αντιπρόεδρος της ΡΑΕΕΥ, Δημήτρης Φούρλαρης ανακοίνωσε ότι έχει ζητηθεί από τον ΑΔΜΗΕ να υποβάλει έκθεση με την παρούσα κατάσταση στην αγορά εξισορρόπησης, προτού η Αρχή προχωρήσει σε μέτρα.