Πιερρακάκης: «Η ιστορία των funds έχει την υπογραφή Τσίπρα»

Αυστηρότερο πλαίσιο εποπτείας για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, ενίσχυση των δικαιωμάτων των δανειοληπτών και πρόσθετες δικλίδες προστασίας για όσους τηρούν τις ρυθμίσεις τους προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο υπερασπίστηκε ο Κυριάκος Πιερρακάκης από το βήμα της Ολομέλειας της Βουλής.

Στο επίκεντρο της ομιλίας του υπουργού βρέθηκαν οι νέες υποχρεώσεις των servicers, οι προθεσμίες για την εξέταση αιτημάτων ρύθμισης, ο περιορισμός των προκαταβολών που ζητούνται από τους οφειλέτες, αλλά και η αυστηροποίηση των κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων τους. Ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο μετατοπίζει το βάρος της συζήτησης για το ιδιωτικό χρέος, καθώς δεν καθορίζει πλέον μόνο τις υποχρεώσεις του δανειολήπτη, αλλά θέτει σαφείς κανόνες και για εκείνον που διαχειρίζεται την οφειλή.

«Οι κανόνες θα τηρούνται. Τα δικαιώματα των δανειοληπτών θα γίνονται σεβαστά. Και κάθε παραβίαση θα έχει συνέπειες», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τη φιλοσοφία των νέων ρυθμίσεων.

Προθεσμίες για τις ρυθμίσεις και δωρεάν ενημέρωση για τις οφειλές

Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά τον χρόνο μέσα στον οποίο οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων θα πρέπει να ανταποκρίνονται στα αιτήματα των δανειοληπτών. Σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο υπουργός, οι servicers θα υποχρεούνται να απαντούν σε κάθε πλήρες αίτημα ρύθμισης μέσα σε τρεις μήνες και να ολοκληρώνουν τη σχετική διαδικασία το αργότερο εντός έξι μηνών.

Στόχος, όπως εξήγησε, είναι να σταματήσει η παρατεταμένη αναμονή των οφειλετών, οι οποίοι συχνά βρίσκονται σε αβεβαιότητα για την τύχη του αιτήματός τους, χωρίς να γνωρίζουν πότε θα λάβουν απάντηση ή ποιες δυνατότητες ρύθμισης έχουν στη διάθεσή τους.

Παράλληλα, προβλέπεται υποχρέωση πλήρους και δωρεάν ενημέρωσης για το ύψος και την κατάσταση της οφειλής μέσα σε διάστημα 45 ημερών. Σε περίπτωση που η εταιρεία διαχείρισης δεν ανταποκριθεί εγκαίρως, θα αναστέλλεται η τοκοφορία, ώστε ο δανειολήπτης να μην επιβαρύνεται περαιτέρω εξαιτίας της καθυστέρησης του servicer.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η παρέμβαση στις προκαταβολές που ζητούνται κατά τη διαδικασία διμερούς ρύθμισης. Οπως ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης, το ποσοστό της προκαταβολής περιορίζεται έως το 15% του κεφαλαίου, από επίπεδα που, όπως σημείωσε, έφταναν σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και το 50%. Η ρύθμιση αποσκοπεί στο να περιορίσει το αρχικό οικονομικό βάρος για τους οφειλέτες και να διευκολύνει την επίτευξη βιώσιμων συμφωνιών.

Προστασία των συνεπών δανειοληπτών και κυρώσεις για τις παραβάσεις

Σημαντικό μέρος των νέων διατάξεων αφορά όσους έχουν συμφωνήσει σε ρύθμιση και προσπαθούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Με βάση όσα παρουσίασε ο υπουργός, όσο ο δανειολήπτης τηρεί τη ρύθμισή του, ο servicer δεν θα μπορεί να την καταγγείλει ούτε να προχωρήσει στις προβλεπόμενες πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης.

Η προστασία επεκτείνεται και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ο οφειλέτης δεν καταβάλλει μία ή περισσότερες δόσεις, εφόσον ο διαχειριστής δεν του έχει χορηγήσει τα αναγκαία στοιχεία για την οφειλή του. Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με την κυβερνητική παρουσίαση, αποτρέπεται το ενδεχόμενο να επιβαρύνεται ο πολίτης για παραλείψεις που δεν οφείλονται στον ίδιο.

Σε περίπτωση παραβίασης της συγκεκριμένης προστασίας, η σχετική πράξη θα είναι αυτοδικαίως άκυρη. Επιπλέον, ο δανειολήπτης θα πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, ενώ η διάρκεια της ρύθμισής του θα παρατείνεται χωρίς πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση.

Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν τις 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη για παραβιάσεις των δικαιωμάτων του σε εξατομικευμένες περιπτώσεις. Παράλληλα, με πρόσθετη παρέμβαση που ανακοινώθηκε, δεκαπλασιάζεται το ανώτατο εποπτικό πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers, από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατ. ευρώ.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται νέες υποχρεώσεις διαφάνειας και εποπτείας. Οι εταιρείες θα πρέπει να δημοσιοποιούν ετησίως στοιχεία για τη δραστηριότητά τους, να υποβάλλουν στην Τράπεζα της Ελλάδος τη στρατηγική διαχείρισης των απαιτήσεων και να υπόκεινται σε ανεξάρτητους ελέγχους στις τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου.

Σταθερό επιτόκιο 3% για ευάλωτους οφειλέτες

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στις δύο πρόσθετες παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν στο πλαίσιο της συζήτησης του νομοσχεδίου. Η πρώτη αφορά τους ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες που έχουν ενταχθεί στον εξωδικαστικό μηχανισμό και προβλέπει σταθερό επιτόκιο 3% στις σχετικές ρυθμίσεις.

Ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη αλλαγή μπορεί να περιορίσει σημαντικά το κόστος εξυπηρέτησης των οφειλών, αναφέροντας ως παράδειγμα δανειολήπτη με δάνειο 100.000 ευρώ, ο οποίος, σύμφωνα με τον υπολογισμό που παρουσίασε, μπορεί να εξοικονομήσει έως και 28.000 ευρώ ετησίως.

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την αύξηση του ανώτατου προστίμου που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers, το οποίο διαμορφώνεται πλέον στα 5 εκατ. ευρώ. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο συνδυασμός αυστηρότερων κυρώσεων, διαφάνειας και εποπτικού ελέγχου δημιουργεί ένα πιο δεσμευτικό πλαίσιο λειτουργίας για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Η αντιπαράθεση για το άρθρο 23 και η απόσυρση της διάταξης

Μεγάλο μέρος της κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης επικεντρώθηκε στο άρθρο 23 του νομοσχεδίου, το οποίο αφορούσε τη νέα διαδικασία διμερούς ρύθμισης οφειλών και τη δυνατότητα η σχετική σύμβαση να αποτελεί εκτελεστό τίτλο.

Ο υπουργός υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη αφορούσε αποκλειστικά τη σύμβαση ρύθμισης στην οποία θα είχαν συναινέσει τόσο ο πιστωτής όσο και ο οφειλέτης. Επέμεινε ότι δεν παρείχε στους servicers γενική εξουσία να δημιουργούν μονομερώς εκτελεστούς τίτλους για οποιοδήποτε δάνειο ούτε μετέτρεπε αυτομάτως τις αρχικές δανειακές συμβάσεις σε τέτοιους τίτλους.

Απέρριψε, επίσης, τους ισχυρισμούς ότι η διάταξη θα στερούσε από τους οφειλέτες τη δυνατότητα προσφυγής στη Δικαιοσύνη. Επικαλέστηκε το άρθρο 933 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, επισημαίνοντας ότι εξακολουθεί να προβλέπεται η δυνατότητα άσκησης ανακοπής κατά της εκτέλεσης.

Ωστόσο, ανακοίνωσε την απόσυρση της πρόβλεψης που καθιστούσε τη διμερή συμφωνία του άρθρου 23 εκτελεστό τίτλο, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο αφαιρείται κάθε περιθώριο αμφισβήτησης και αποκαθίσταται η ουσία του νομοσχεδίου.

Απευθυνόμενος στην αντιπολίτευση, κάλεσε τα κόμματα να τοποθετηθούν επί των υπόλοιπων διατάξεων, θέτοντας το ερώτημα εάν διαφωνούν με την προστασία των συνεπών δανειοληπτών, τα αυξημένα πρόστιμα και τις υποχρεώσεις ενημέρωσης και ανταπόκρισης των servicers.

Οι αιχμές προς το ΠΑΣΟΚ για την πρώτη κατοικία

Ο κ. Πιερρακάκης απάντησε ειδικότερα στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για το ιδιωτικό χρέος, αναφερόμενος στην τροπολογία που κατέθεσε το κόμμα για την κατάργηση της εκτελεστότητας των συμβάσεων αναδιάρθρωσης στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Υποστήριξε ότι στον συγκεκριμένο μηχανισμό η πρόταση ρύθμισης παράγεται αυτοματοποιημένα, με βάση τα στοιχεία της οφειλής, τα οποία ο οφειλέτης μπορεί να ελέγξει, ενώ η αποδοχή της πρότασης αποτελεί δική του απόφαση. Για τον λόγο αυτό, υποστήριξε ότι δεν πρέπει να υπονομευθεί ένας μηχανισμός που, κατά την κυβέρνηση, προσφέρει συγκεκριμένες δυνατότητες διευθέτησης των οφειλών.

Ειδική αναφορά έκανε στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ για την εξαίρεση της κύριας κατοικίας από την εκποίηση, υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης θα έχει προηγουμένως κηρυχθεί σε πτώχευση. Ο υπουργός χαρακτήρισε προβληματική αυτή την προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι ζητείται από έναν πολίτη να πτωχεύσει προκειμένου να προστατεύσει το σπίτι του.

Αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα που έχει ήδη ενεργοποιηθεί μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού για την προστασία της κύριας κατοικίας με σταδιακή αποπληρωμή της αξίας της και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οπως ανέφερε, από τις 21 Σεπτεμβρίου, όταν ενεργοποιήθηκε η σχετική δυνατότητα, έχουν υποβληθεί 675 αιτήσεις.

Παράλληλα, διαφώνησε με την πρόταση να μπορεί ο δανειολήπτης να εξαγοράζει το δάνειό του στην τιμή στην οποία το απέκτησε ένα fund. Υποστήριξε ότι μια τέτοια ρύθμιση θα μπορούσε να δημιουργήσει αντικίνητρα για την κανονική εξυπηρέτηση των δανείων, καθώς οι οφειλέτες ενδεχομένως να επέλεγαν να διακόψουν τις πληρωμές τους προσδοκώντας μεταγενέστερη εξαγορά σε χαμηλότερη τιμή.

Κατά τον υπουργό, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει τη δυνατότητα των τραπεζών να αξιολογούν τον πιστωτικό κίνδυνο και να χορηγούν νέα δάνεια σε νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις. Αμφισβήτησε, επίσης, την πρόταση για τη δημιουργία επιτροπών που θα αποφασίζουν για διαγραφές και επανακαθορισμό οφειλών, αντιτείνοντας ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός λειτουργεί με αυτοματοποιημένα κριτήρια και αξιολόγηση της πραγματικής δυνατότητας αποπληρωμής.

Η αναφορά στον Αλέξη Τσίπρα και τα 18 δισ. ευρώ

Η πολιτική αντιπαράθεση επεκτάθηκε και στο παρελθόν, με τον υπουργό να στρέφεται κατά του Αλέξη Τσίπρα για το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των funds, των servicers και των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών.

Ο κ. Πιερρακάκης υπενθύμισε ότι η λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων και το πλαίσιο μεταβίβασης δανείων σε funds θεσμοθετήθηκαν με τον νόμο 4354 του 2015, ενώ οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί καθιερώθηκαν με τον νόμο 4472 του 2017. Παράλληλα, αναφέρθηκε στους νόμους 4346 του 2015 και 4549 του 2018, υποστηρίζοντας ότι επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ αυστηροποιήθηκε το πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας.

Ως προς το ύψος των απαιτήσεων που είχαν ήδη μεταβιβαστεί σε funds, επικαλέστηκε στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, σύμφωνα με τα οποία τον Μάρτιο του 2019 βρίσκονταν στα χέρια funds απαιτήσεις περίπου 18 δισ. ευρώ.

Ο υπουργός αντιπαρέβαλε τα στοιχεία αυτά με προηγούμενη δήλωση του πρώην πρωθυπουργού ότι επί της διακυβέρνησής του δεν είχε μεταβιβαστεί ούτε ένα ευρώ στα funds, σημειώνοντας ότι στη συνέχεια έγινε αναφορά σε στεγαστικά δάνεια ύψους 375 εκατ. ευρώ. Με αιχμηρό τρόπο σχολίασε ότι από τον ισχυρισμό περί μηδενικών μεταβιβάσεων η συζήτηση μεταφέρθηκε στα 375 εκατ. ευρώ, ενώ, όπως υποστήριξε, απομένει να εξηγηθεί η διαφορά μέχρι τα 18 δισ. ευρώ που καταγράφονται στα στοιχεία της ΤτΕ.

Φορολογικές ρυθμίσεις για τα κρυπτοστοιχεία και αλλαγές στη δημόσια λογιστική

Πέρα από τις διατάξεις για το ιδιωτικό χρέος, ο υπουργός αναφέρθηκε και στις υπόλοιπες παρεμβάσεις που περιλαμβάνει το ευρύ νομοσχέδιο.

Μεταξύ αυτών είναι η θέσπιση σαφούς φορολογικού πλαισίου για τα κρυπτοστοιχεία, με συντελεστή 10% στην υπεραξία των φυσικών προσώπων. Προβλέπεται, επίσης, απαλλαγή για καθαρή ετήσια υπεραξία έως 500 ευρώ, καθώς και δυνατότητα οικειοθελούς δήλωσης παλαιότερων υπεραξιών χωρίς πρόστιμα και τόκους.

Στο σκέλος της δημόσιας οικονομικής διαχείρισης, προβλέπεται η εφαρμογή του gov-ERP και του νέου Λογιστικού Πλαισίου της Γενικής Κυβέρνησης από την 1η Ιανουαρίου 2027. Σύμφωνα με τον υπουργό, η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαφάνειας, στον καλύτερο έλεγχο των δημόσιων δαπανών και στην ενίσχυση της λογοδοσίας για τη διαχείριση των χρημάτων των φορολογουμένων.

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ακόμη παρεμβάσεις στην τραπεζική εποπτεία και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, εκσυγχρονισμό του πλαισίου λειτουργίας των συλλογικών επενδύσεων, καθώς και μέτρα για την ανάπτυξη της ελληνικής κεφαλαιαγοράς και τη διευκόλυνση της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση.

Παράλληλα, προβλέπεται ενίσχυση των ελέγχων στην αγορά καυσίμων, διευκολύνσεις για τη συνεταιριστική δραστηριότητα και ειδική συνταξιοδοτική ρύθμιση για δημόσιους υπαλλήλους και στρατιωτικούς που υπέστησαν σοβαρή αναπηρία κατά τη συμμετοχή τους σε ανθρωπιστικές επιχειρήσεις, καθώς και για τις οικογένειες όσων έχασαν τη ζωή τους.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης κάλεσε τα κόμματα της αντιπολίτευσης να τοποθετηθούν επί των διατάξεων, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να προστατεύσει τους συνεπείς δανειολήπτες, να επιβάλει αυστηρότερους κανόνες στις εταιρείες διαχείρισης και να ενισχύσει τις δυνατότητες ρύθμισης των οφειλών.

Οπως ανέφερε, το κράτος οφείλει να στέκεται συνεπές απέναντι στα δικαιώματα των πολιτών που προσπαθούν να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις, καλώντας τη Βουλή να υπερψηφίσει το νομοσχέδιο.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google