Πετρέλαιο μέσω Ορμούζ: Η ροή αποκαταστάθηκε, αλλά ο κίνδυνος παραμένει

Ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν ανέδειξε σε όλη του την έκταση τη δυνατότητα της Τεχεράνης να ασκεί πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία, κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ, την κρίσιμη θαλάσσια δίοδο από την οποία διακινείται μεγάλο μέρος του πετρελαίου της Μέσης Ανατολής.

Σύμφωνα με τους New York Times για μήνες, οι ΗΠΑ επιχείρησαν να αποκαταστήσουν τη διέλευση από τα Στενά, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Ωστόσο, τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου έφεραν μια αναπάντεχη εξέλιξη: μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου άρχισαν και πάλι να εξέρχονται από τη Μέση Ανατολή, σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί από την έναρξη του πολέμου. Και το μεγαλύτερο μέρος αυτών των φορτίων περνά πλέον από τα ίδια τα Στενά του Ορμούζ.

Εχει χάσει το Ιράν τον έλεγχο των Στενών;

Πριν από τον πόλεμο, περίπου 19 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου εξάγονταν καθημερινά από τη Μέση Ανατολή. Μετά το κλείσιμο των Στενών από το Ιράν, η βασική οδός μεταφοράς αυτών των ποσοτήτων ουσιαστικά «στέρεψε», προκαλώντας σοβαρή ενεργειακή κρίση που έγινε αισθητή ακόμη και σε τόσο μακρινές αγορές όπως οι Φιλιππίνες.

Σύμφωνα με την Kpler, εταιρεία που παρακολουθεί τις μεταφορές πετρελαίου, τον περασμένο μήνα οι εξαγωγές αυξήθηκαν και πάλι, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 16 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Πρόκειται για επίπεδο χαμηλότερο από εκείνο πριν από τον πόλεμο, αλλά όχι ιδιαίτερα μακριά από αυτό.

Περίπου έξι εκατ. βαρέλια ημερησίως μεταφέρονται μέσω χερσαίων αγωγών και λιμανιών στην Ερυθρά Θάλασσα ή στον Κόλπο του Ομάν, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ. Αλλα 10 εκατ. βαρέλια, ωστόσο, συνεχίζουν να περνούν από τα ίδια τα Στενά.

Πώς κατέστη αυτό δυνατό;

Σε μεγάλο βαθμό, ο πόλεμος με το Ιράν εξελίχθηκε σε μια διαρκή αντιπαράθεση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ: από τη μία πλευρά, το Ιράν επιχείρησε να τα κλείσει και από την άλλη οι ΗΠΑ να αποκαταστήσουν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Υπό αυτή την έννοια, η επανέναρξη της ροής πετρελαίου αποτελεί σημαντική εξέλιξη.

Παράλληλα, δείχνει ότι οι ΗΠΑ έχουν περιορίσει σε κάποιο βαθμό τη δυνατότητα του Ιράν να χρησιμοποιεί τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο ως μοχλό πίεσης.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι τιμές του πετρελαίου πρόκειται να υποχωρήσουν σύντομα, ούτε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται κοντά στο τέλος του πολέμου. Αντιθέτως, η εξέλιξη θα μπορούσε ακόμη και να καταστήσει το Ιράν πιο επικίνδυνο.

Το πετρέλαιο κινείται ξανά

Ο δημοσιογράφος των New York Times Πίτερ Ιβις, ο οποίος παρακολουθεί τις ροές πετρελαίου από την έναρξη του πολέμου, επισημαίνει ότι το Ιράν εξακολουθεί να επιτίθεται σχεδόν καθημερινά σε πλοία που διέρχονται από τα Στενά.

Η βασική αλλαγή είναι ότι ολοένα και περισσότερα δεξαμενόπλοια είναι πλέον διατεθειμένα να αναλάβουν το ρίσκο της διέλευσης. Καθοριστικό ρόλο σε αυτό έχουν δύο παράγοντες.

Καθώς ο πόλεμος παρατείνεται, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πιέζονται όλο και περισσότερο να εξάγουν το πετρέλαιό τους. Για τον λόγο αυτό προσφέρουν στους διαχειριστές δεξαμενόπλοιων εξαιρετικά υψηλές αμοιβές για τη μεταφορά των φορτίων.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τον Ιβις, τα ποσά είναι έως και δεκαπλάσια σε σχέση με τις χρεώσεις πριν από τον πόλεμο. Το οικονομικό κίνητρο είναι πλέον τόσο ισχυρό, ώστε αρκετοί όμιλοι θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαίου αποδέχονται το ρίσκο.

Το αποτέλεσμα είναι ότι το πετρέλαιο κινείται και πάλι μέσω των Στενών του Ορμούζ. Ομως η αποκατάσταση της ροής έχει πολύ υψηλό κόστος για όλους: για τον αμερικανικό στρατό, για τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου, αλλά και σε ανθρώπινες ζωές.

Σύμφωνα με τον Ιβις, περίπου δύο δωδεκάδες μέλη πληρωμάτων έχουν χάσει τη ζωή τους τον τελευταίο μήνα σε ιρανικές και αμερικανικές επιθέσεις.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google