Ο Πούτιν εκφοβίζει τη Δύση, αλλά θα διαπραγματευτεί

Η Ρωσία θα συνεχίσει να ανεβάζει την ένταση απέναντι στη Δύση, αλλά ο Βλαντίμιρ Πούτιν γνωρίζει πολύ καλά πού βρίσκεται η κόκκινη γραμμή. Δεν αναμένεται να στείλει στρατεύματα εναντίον ευρωπαϊκών χωρών ούτε να εξαπολύσει πυραύλους και drones κατά του ΝΑΤΟ. Αντίθετα, το επόμενο διάστημα είναι πιθανό να πολλαπλασιαστούν οι κυβερνοεπιθέσεις και τα σαμποτάζ. Αυτή είναι η εκτίμηση του Μαρκ Γκαλεότι, ενός από τους πλέον γνωστούς βρετανούς ειδικούς για τη Ρωσία, σε συνέντευξή του στον δημοσιογράφο της Repubblica, Ενρίκο Φραντσεσκίνι.

Ο Γκαλεότι θεωρεί ότι ο ρώσος πρόεδρος θέλει κυρίως να φοβίσει και να διχάσει τη Δύση, χωρίς όμως να προκαλέσει έναν πόλεμο που θα μπορούσε να ενώσει ακόμη περισσότερο τις ευρωπαϊκές χώρες εναντίον της Μόσχας.

«Ο Πούτιν θέλει να εκφοβίσει τη Δύση, αλλά γνωρίζει ότι οποιαδήποτε άμεση επίθεση στην Ευρώπη θα είχε ως αποτέλεσμα να την ενώσει και να προκαλέσει ισχυρή αντίδραση», εξηγεί.

Περισσότερα χτυπήματα στην Ουκρανία

Στην Ουκρανία, ωστόσο, η κατάσταση είναι διαφορετική. Η στρατιωτική κλιμάκωση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, κυρίως μέσω των ρωσικών επιθέσεων με πυραύλους και drones εναντίον της ενεργειακής και υδρευτικής υποδομής της χώρας.

Ο Γκαλεότι αναμένει ότι αυτές οι επιθέσεις θα ενταθούν όσο πλησιάζει ο χειμώνας. Μια νέα μεγάλη χερσαία επιχείρηση, όμως, θα απαιτούσε περισσότερους στρατιώτες και πιθανότατα νέα επιστράτευση εφέδρων. Κάτι που ο ίδιος θεωρεί δύσκολο να συμβεί πριν από τις ρωσικές κοινοβουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου.

Όσο για το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικών όπλων, η απάντησή του είναι κατηγορηματική: δεν το θεωρεί πιθανό. Κατά την άποψή του, οι πυρηνικές απειλές αποτελούν κυρίως ένα εργαλείο εκφοβισμού, με στόχο να διχαστεί η Δύση και να ενισχυθούν εκείνες οι πολιτικές φωνές στην Ευρώπη που θα πίεζαν την Ουκρανία να αποδεχθεί τις ρωσικές απαιτήσεις.

Υπάρχει, άλλωστε, και ένας ακόμη παράγοντας. Η Κίνα και η Ινδία, δύο κρίσιμοι οικονομικοί εταίροι της Ρωσίας, δεν θα έβλεπαν θετικά μια παραβίαση του πυρηνικού ταμπού από τη Μόσχα. Αν ο Πούτιν έκανε αυτό το βήμα στην Ουκρανία ή αλλού, θα αντιμετώπιζε όχι μόνο τη στρατιωτική αντίδραση της Δύσης, αλλά και σοβαρό πολιτικό κόστος από το Πεκίνο και το Νέο Δελχί.

Τι κρύβεται πίσω από το ταξίδι του Ράτκλιφ

Στη συνέντευξή του στη Repubblica, ο Γκαλεότι σχολιάζει και το πρόσφατο ταξίδι του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα. Θεωρεί ότι αρκετά από τα σενάρια που έχουν διατυπωθεί μπορούν να σταθούν: από μια προειδοποίηση προς τη Ρωσία να μην επιτεθεί στο ΝΑΤΟ μέχρι μια πιθανή συζήτηση για ανταλλαγή κρατουμένων ή για το Ιράν.

Την ίδια στιγμή, ο ρώσος πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σειρά από πιέσεις. Το μέτωπο στην Ουκρανία παραμένει σε μεγάλο βαθμό στάσιμο, οι ευρωπαϊκές χώρες παρέχουν στο Κίεβο τεχνολογία για πυραύλους μεγαλύτερου βεληνεκούς, ενώ οι ελλείψεις καυσίμων έχουν προκαλέσει ακόμη και ουρές σε πρατήρια της Μόσχας.

Ο Γκαλεότι αναγνωρίζει ότι όλα αυτά επηρεάζουν τις επιλογές του Πούτιν, αλλά δεν θεωρεί ότι ο ρώσος πρόεδρος αισθάνεται πως βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Η Ρωσία, σημειώνει, έχει δείξει ότι μπορεί να προσαρμόζεται στις δυσκολίες. Στο Ντονμπάς οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να προελαύνουν, έστω αργά και με τεράστιες απώλειες, ενώ το πρόβλημα των καυσίμων φαίνεται να οδηγείται σταδιακά προς επίλυση.

Από την άλλη πλευρά, ο Πούτιν μπορεί να βλέπει μεγαλύτερα προβλήματα στην ίδια την Ουκρανία: την αποπομπή του υπουργού Άμυνας, την έρευνα για διαφθορά γύρω από συνεργάτες του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τις δυσκολίες στρατολόγησης, τις κατεστραμμένες ενεργειακές υποδομές και την έλλειψη αντιαεροπορικής άμυνας.

Η Ευρώπη πρέπει να μιλήσει με τον Πούτιν

Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο μήνυμα του Γκαλεότι προς την Ευρώπη. Κατά την άποψή του, η στήριξη στην Ουκρανία πρέπει να συνεχιστεί, αλλά παράλληλα οι Ευρωπαίοι πρέπει να αρχίσουν να συνομιλούν απευθείας με τη Μόσχα.

«Το να μιλάς δεν σημαίνει κατευνασμό ούτε σημαίνει παραχωρήσεις στον επικεφαλής του Κρεμλίνου», τονίζει.

Αν η Ευρώπη δεν ανοίξει έναν δικό της δίαυλο επικοινωνίας με τη Ρωσία, προειδοποιεί, κινδυνεύει να αφήσει τον Ντόναλντ Τραμπ να αναλάβει ουσιαστικά τον ρόλο του διαπραγματευτή για λογαριασμό της όταν ξεκινήσουν οι ειρηνευτικές συνομιλίες.

Για τον Γκαλεότι, αργά ή γρήγορα θα υπάρξει διαπραγμάτευση. Και οι δύο πλευρές καταλαβαίνουν ότι ο πόλεμος δεν μπορεί να συνεχίζεται επ’ άπειρον. Γι’ αυτό θεωρεί ότι οι Βρυξέλλες και το Λονδίνο πρέπει να δημιουργήσουν από τώρα ένα κανάλι επικοινωνίας με τη Ρωσία.

Το Ντονμπάς και το τέλος του πολέμου

Το ερώτημα είναι πώς και πότε μπορεί να τελειώσει ο πόλεμος. Ο Γκαλεότι θεωρεί ότι δύο εξελίξεις θα μπορούσαν να τον οδηγήσουν στο τέλος: είτε η Ευρώπη να κουραστεί να στηρίζει την Ουκρανία είτε να αποχωρήσει ο Πούτιν από την εξουσία.

Υπάρχει, όμως, και ένα τρίτο σενάριο που θεωρεί πιο πιθανό. Σύμφωνα με τον ίδιο, το μήνυμα που εκπέμπεται ολοένα και πιο καθαρά από τη Μόσχα είναι ότι, εφόσον καταληφθεί και το τελευταίο τμήμα του Ντονμπάς που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό ουκρανικό έλεγχο, ο Πούτιν θα μπορούσε να δηλώσει ότι πέτυχε τους βασικούς του στόχους και να αρχίσει διαπραγματεύσεις.

Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι η Ρωσία θα σταματούσε εκεί. Αν η Ουκρανία βρισκόταν στα πρόθυρα κατάρρευσης, ο Πούτιν θα μπορούσε να απαιτήσει ακόμη περισσότερα.

Ο Γκαλεότι εκτιμά, ωστόσο, ότι το πιο πιθανό σενάριο είναι κάποια στιγμή την ερχόμενη άνοιξη να τελειώσει ο πόλεμος και να αρχίσει μια δύσκολη διαπραγμάτευση.

Και τι θα μπορούσε να κάνει ο Ζελένσκι; Να παραχωρήσει από τώρα το συγκεκριμένο τμήμα του Ντονμπάς, ώστε να επισπευσθεί η διαδικασία; Θεωρητικά, λέει ο Γκαλεότι, θα μπορούσε. Στην πράξη, όμως, θεωρεί ότι είναι σχεδόν αδύνατο. Η περιοχή έχει ποτιστεί με ουκρανικό αίμα και, ακόμη κι αν ο Ζελένσκι αποφάσιζε να αποσύρει τις δυνάμεις του, δεν είναι βέβαιο ότι οι ίδιοι οι στρατιώτες θα υπάκουαν.

Έτσι, η κατάσταση παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα επικίνδυνο αδιέξοδο. Η Μόσχα απειλεί, η Ευρώπη εξοπλίζει το Κίεβο, η Ουάσιγκτον αναζητά τα δικά της κανάλια και όλοι γνωρίζουν ότι κάποια στιγμή θα πρέπει να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι. Όπως προκύπτει και από τη συνέντευξη του Γκαλεότι στον Ενρίκο Φραντσεσκίνι, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα υπάρξει διαπραγμάτευση, αλλά ποιος θα βρεθεί απέναντι στον Πούτιν όταν αυτή ξεκινήσει και με ποιους όρους.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google