Καύσωνες και πόλεμος οδηγούν τους Ευρωπαίους στα μετρητά

Παρά την κυριαρχία των ανέπαφων πληρωμών, τα μετρητά αυξάνονται στην Ευρώπη, καθώς πόλεμοι, πυρκαγιές, πλημμύρες και κυβερνοεπιθέσεις ενισχύουν την ανάγκη για οικονομική εφεδρεία

Ο αριθμός των χαρτονομισμάτων σε κυκλοφορία στην Ευρωπαϊκή Ενωση αυξάνεται, παρά την ευρεία χρήση των πληρωμών μέσω smartphone, σύμφωνα με νέα στοιχεία. Μάλιστα, οι καταστροφικές πυρκαγιές που πλήττουν περιοχές της Ευρώπης ενισχύουν τη ζήτηση για ένα απόθεμα μετρητών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Παρότι στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις τα μετρητά έχουν περάσει σε δεύτερη μοίρα έναντι των ανέπαφων πληρωμών, η συνολική ποσότητα των χαρτονομισμάτων σε κυκλοφορία αυξάνεται, όπως δήλωσε ο Φίλιπ Λέιν, επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), σε συνέδριο του MacGill Summer School στην Ιρλανδία, σημειώνεται σε δημοσίευμα του Guardian.

Η άνοδος των μετρητών συνδέεται, σύμφωνα με ειδικούς, με την αυξανόμενη ανησυχία για πολέμους, αλλά και με τον κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν προβλήματα στα ηλεκτρονικά και ανέπαφα συστήματα πληρωμών.

«Το συνολικό απόθεμα των χαρτονομισμάτων συνεχίζει να αυξάνεται. Στις συναλλαγές, ο αριθμός τους μειώνεται, αλλά σε ό,τι αφορά το συνολικό απόθεμα, αυξάνεται», δήλωσε ο Λέιν.

Οι ανησυχίες δεν είναι θεωρητικές. Πέρυσι, η βρετανική αλυσίδα Marks & Spencer βρέθηκε αντιμέτωπη με παρατεταμένη κυβερνοεπίθεση, η οποία την εμπόδισε να δέχεται ηλεκτρονικές παραγγελίες επί εβδομάδες.

Το 2025, οι κάτοικοι της ΕΕ κλήθηκαν να διαθέτουν αποθέματα τροφίμων, νερού και βασικών ειδών για τουλάχιστον 72 ώρες, ώστε να είναι προετοιμασμένοι για μια έκτακτη κατάσταση, όπως οι καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν φέτος τη Γαλλία και την Ισπανία, πλημμύρες ή καταιγίδες, αλλά και ενδεχόμενες κυβερνοεπιθέσεις ή άλλες εχθρικές ενέργειες.

Στα νοικοκυριά συστήθηκε να έχουν ένα «πακέτο κρίσης», το οποίο θα περιλαμβάνει εμφιαλωμένο νερό, ραδιόφωνο με μπαταρίες, τρόφιμα μακράς διάρκειας και, κυρίως, μετρητά.

Τα στοιχεία της ΕΚΤ, η οποία παρακολουθεί τον αριθμό των χαρτονομισμάτων σε κυκλοφορία από το 2002, δείχνουν ότι η αξία τους αυξήθηκε από περίπου ένα δισ. ευρώ το 2016 σε 1,6 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026.

Σε κυκλοφορία βρίσκονται πλέον περισσότερα από 31 εκατομμύρια χαρτονομίσματα, έναντι 24 εκατομμυρίων λίγο πριν από την πανδημία, το 2019. Το χαρτονόμισμα των 50 ευρώ ήταν το δημοφιλέστερο το 2025, ακολουθούμενο από εκείνο των 100 ευρώ.

Χώρες όπως η Αυστρία, η Φινλανδία, η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία έχουν ήδη συστήσει στους πολίτες να διατηρούν από 70 έως 100 ευρώ ανά νοικοκυριό, ποσό που θεωρείται επαρκές για την αγορά βασικών αγαθών επί 72 ώρες σε περίπτωση που σταματήσουν να λειτουργούν οι διαδικτυακές υπηρεσίες και οι εφαρμογές κινητών.

Η Ολιβ ΜακΚάρθι, καθηγήτρια στο University College Cork με ερευνητικό ενδιαφέρον στη χρηματοοικονομική ένταξη, προειδοποίησε ότι η διατήρηση των μετρητών σε χρήση είναι ζωτικής σημασίας για την κοινωνία. «Η σύσταση να διατηρούμε μετρητά για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης είναι σωστή και μας υπενθυμίζει την ανάγκη να είμαστε προετοιμασμένοι όταν τα ψηφιακά συστήματα μας εγκαταλείπουν. Είναι όμως απαραίτητο τα μετρητά να μη θεωρηθούν απλώς ένα εφεδρικό μέσο. Αν σταματήσουμε να τα χρησιμοποιούμε όταν δεν υπάρχει κρίση, μπορεί να μην είναι εύκολο να τα χρησιμοποιήσουμε όταν αυτή έρθει», σημείωσε.

Η ΕΚΤ χαρακτηρίζει τα μετρητά κρίσιμο στοιχείο της «εθνικής προετοιμασίας για κρίσεις», επισημαίνοντας ως «παράδοξο» το γεγονός ότι η χρήση τους στις καθημερινές αγορές μειώνεται την ίδια στιγμή που αυξάνεται ο αριθμός των ανθρώπων που διατηρούν χαρτονομίσματα ως απόθεμα ασφαλείας. Ο Λέιν αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη θέσπισης νομοθεσίας που θα διασφαλίζει ότι τα δίκτυα ΑΤΜ θα συνεχίσουν να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των εμπορικών δρόμων σε ολόκληρη την ΕΕ.

«Ορισμένοι καταναλωτές προτιμούν την ιδιωτικότητα και την ευκολία που προσφέρουν τα μετρητά. Παράλληλα, βλέπουμε να γίνεται όλο και περισσότερη συζήτηση για τη σημασία τους σε μια κρίση», ανέφερε η ΜακΚάρθι.
Οπως εξήγησε, τα μετρητά είναι επίσης ένα «συμπεριληπτικό» μέσο πληρωμής, καθώς παραμένουν προσβάσιμα σε ηλικιωμένους και ευάλωτους πολίτες, μεταξύ άλλων και σε θύματα ενδοοικογενειακής κακοποίησης, τα οποία μπορεί να εξαρτώνται από αυτά όταν ο σύντροφός τους ελέγχει τις δαπάνες τους.
Παράλληλα, πρόσθεσε, αποτελούν ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για την εκπαίδευση των παιδιών στη διαχείριση χρημάτων και τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google