Ιράν: Παράθυρο συμβιβασμού για τα πυρηνικά εν μέσω πιέσεων για ειρηνευτική συμφωνία

Πιο κοντά σε μια πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου φαίνεται να βρίσκονται οι ΗΠΑ και το Ιράν, καθώς η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να συζητήσει πτυχές του πυρηνικού της προγράμματος που μέχρι πρότινος δεν περιλαμβάνονταν στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με διπλωμάτη που έχει γνώση των συνομιλιών και μίλησε στο Bloomberg, το Ιράν εξετάζει προτάσεις σχετικά με τις πυρηνικές του δραστηριότητες, τις οποίες παρουσίασε το Κατάρ, που έχει αναλάβει κεντρικό διαμεσολαβητικό ρόλο. Ενδεχόμενες παραχωρήσεις στο συγκεκριμένο ζήτημα θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό βήμα προόδου στις διαπραγματεύσεις, οι οποίες παραμένουν ουσιαστικά στάσιμες μετά την κατάρρευση της προσωρινής συμφωνίας ειρήνης που είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο.

Στο πλαίσιο των διπλωματικών επαφών, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε πρόσφατα τηλεφωνική επικοινωνία με τον εμίρη του Κατάρ, σε μια ένδειξη της πρόθεσής του να αποκλιμακώσει την ένταση και να αναζητήσει διέξοδο από τον πόλεμο.

Οπως ανακοίνωσε την Παρασκευή (06.11) το γραφείο του εμίρη, ο Τραμπ και ο σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι συζήτησαν τις προσπάθειες της Ντόχα να γεφυρώσει τις διαφορές μεταξύ των εμπόλεμων πλευρών και να εξασφαλίσει μια συνολική συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Ο πόλεμος ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, με τις επιθέσεις του Τραμπ και του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου κατά του Ιράν. Η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, προκαλώντας παράλληλα έντονες αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές και ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.

Οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου έχουν επανειλημμένα οδηγηθεί σε αδιέξοδο, με το Ιράν να ζητά, μεταξύ άλλων, την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα λιμάνια του.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι βασικός στόχος της στρατιωτικής επιχείρησης ήταν να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη. Ωστόσο, παραμένει περιορισμένη η πληροφόρηση για την έκταση των πυρηνικών δραστηριοτήτων της χώρας μετά την έναρξη της σύγκρουσης. Το Ιράν επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς, ενώ μια δέσμευση για μεγαλύτερη διαφάνεια θα μπορούσε να διευκολύνει την πρόοδο της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Ο ρόλος του Κατάρ και οι πολιτικές πιέσεις στις ΗΠΑ

Καταριανοί αξιωματούχοι πραγματοποιούσαν το προηγούμενο διάστημα διαδοχικές επισκέψεις μεταξύ Ντόχα και Τεχεράνης, επιδιώκοντας να διαμορφώσουν τις προϋποθέσεις μιας συμφωνίας πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, την Τρίτη.

Οι εκλογές κατέληξαν σε σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών, οι οποίοι εξασφάλισαν τον έλεγχο του Κογκρέσου, ανατρέποντας τις ισορροπίες εις βάρος των Ρεπουμπλικανών. Μεταξύ των παραγόντων που επηρέασαν το αποτέλεσμα ήταν και η αντίθεση σημαντικού μέρους της αμερικανικής κοινής γνώμης στον πόλεμο, ιδίως λόγω των επιπτώσεών του στις τιμές των καυσίμων.

Μετά την εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν σχεδιάζει άμεσα νέες επιθέσεις κατά του Ιράν, προκαλώντας υποχώρηση στις τιμές του πετρελαίου. Το Brent υποχώρησε κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, για πρώτη φορά από τον Σεπτέμβριο, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν ότι η επικράτηση των Δημοκρατικών περιορίζει το ενδεχόμενο επιστροφής σε γενικευμένες πολεμικές επιχειρήσεις, τις οποίες ο αμερικανός πρόεδρος είχε επανειλημμένα απειλήσει πριν από τις εκλογές.

Παράλληλα, εντείνονται οι διπλωματικές επαφές της Τεχεράνης με χώρες της περιοχής. Ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είχε την Πέμπτη ξεχωριστές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τους ομολόγους του στη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, με αντικείμενο, σύμφωνα με ανάρτηση στον επίσημο λογαριασμό του στο Telegram, τις προσπάθειες για την αποκατάσταση της σταθερότητας στην περιοχή.

Επικοινώνησε επίσης με τους υπουργούς Εξωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Τουρκίας, του Κουβέιτ, της Κύπρου και της Ιορδανίας. Την ίδια ώρα, ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, συναντήθηκε στη Μόσχα με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σύμφωνα με ανακοίνωση που αναρτήθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα της ρωσικής προεδρίας και πληροφορίες του Bloomberg.

Οπως μετέδωσε το κρατικό ιρανικό δίκτυο IRIB, ο Ρεζαΐ μετέφερε στον Πούτιν μήνυμα του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, χωρίς να δοθούν περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενό του.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google