Η Λέσβος στο δίκτυο βάσεων drones μετά τη Σκύρο και τη Ρόδο

Μια δομική αλλαγή συντελείται στο ανάγλυφο της εθνικής μας άμυνας στο Αρχιπέλαγος. Η είσοδος των προηγμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) τύπου V-BAT στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δεν αποτελεί απλώς μια προσθήκη στο οπλοστάσιο, αλλά την απαρχή ενός νέου, πυκνού δικτύου επιτήρησης που απλώνεται σταδιακά από τον Έβρο μέχρι το Καστελλόριζο.

Μετά τη βάση υποστήριξης στο αεροδρόμιο των Μαριτσών στη Ρόδο, ο επόμενος κρίσιμος σταθμός για τη μόνιμη εγκατάσταση κλιμακίου V-BAT είναι η Λέσβος, θωρακίζοντας την «καρδιά» του Ανατολικού Αιγαίου. Η δημιουργία νέων υποδομών στο νησί του Βορείου Αιγαίου επιβεβαιώνεται από την κατασκευή στεγασμένου υποστέγου στην Παγανή Λέσβου, το οποίο προορίζεται για τη στάθμευση και προστασία των επίγειων τροχοφόρων οχημάτων υποστήριξης. Η εξέλιξη αυτή αποδεικνύει ότι τα συγκεκριμένα αεροχήματα αποκτούν πλέον μόνιμες ρίζες και σταθερή υποδομή υποστήριξης, ξεφεύγοντας από τον χαρακτήρα των προσωρινών μετασταθμεύσεων.

Τα τεχνικά πλεονεκτήματα και ο επιχειρησιακός σχεδιασμός

Το V-BAT, ως drone τακτικού επιπέδου (Group 3 UAS), διαθέτει το μοναδικό πλεονέκτημα να απογειώνεται και να προσγειώνεται κάθετα από μια ελάχιστη επιφάνεια μόλις πέντε τετραγωνικών μέτρων, χωρίς να έχει ανάγκη από αεροδιαδρόμους. Μια μικρή ομάδα στρατιωτών μπορεί να το μεταφέρει με ένα όχημα τζιπ σε οποιοδήποτε απομονωμένο σημείο, σε δάση ή ακτές, και να το θέσει σε λειτουργία μέσα σε λίγα λεπτά.

Έχοντας ως ορμητήρια τη Λέσβο και τη Ρόδο, ο Στρατός Ξηράς αποκτά τη δυνατότητα να ελέγχει σε πραγματικό χρόνο κάθε κίνηση στο θαλάσσιο στενό με την Τουρκία, μεταδίδοντας εικόνα υψηλής ευκρίνειας απευθείας στα κέντρα επιχειρήσεων και στις μονάδες πυροβολικού.

Ο συνολικός σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία ενός στόλου που θα αριθμεί τουλάχιστον 20 με 24 μεμονωμένα αεροχήματα. Η αρχή έγινε με τα πρώτα τέσσερα drones που αποκτήθηκαν μέσω δωρεών, ενώ η καταλυτική ώθηση δόθηκε με την έγκριση του εξοπλιστικού προγράμματος για την αγορά επιπλέον 10 ολοκληρωμένων συστημάτων από την αμερικανική κατασκευάστρια εταιρεία.

Αυτό το δίκτυο των 20+ drones θα μοιραστεί ανάμεσα στον Στρατό Ξηράς, για την άμυνα των συνόρων και των νησιών της ΑΣΔΕΝ, και στο Πολεμικό Ναυτικό, καθώς τα V-BAT μπορούν να επιχειρούν απευθείας από το κατάστρωμα των νέων ελληνικών φρεγατών Belharra. Παράλληλα, η στρατηγική συμφωνία της κατασκευάστριας εταιρείας με ελληνική ανοίγει τον δρόμο ώστε η Ελλάδα να καταστεί περιφερειακός κόμβος παραγωγής, ενώ εξετάζεται και η μελλοντική ενσωμάτωση ελληνικών περιφερόμενων πυρομαχικών (drones-καμικάζι), μετατρέποντάς τα από μέσα επιτήρησης σε συστήματα κρούσης.

Με τη δημιουργία των κλιμακίων σε Ρόδο και Λέσβο, σε συνδυασμό με την υφιστάμενη βάση στη Σκύρο, η Αθήνα στέλνει ένα σαφές μήνυμα αποτροπής. Η ικανότητα των V-BAT να πετούν για πάνω από 12 ώρες, να παραμένουν ανεπηρέαστα από εχθρικά αντίμετρα ηλεκτρονικού πολέμου και να επιχειρούν χωρίς την ανάγκη μεγάλων αεροπορικών βάσεων, δίνουν ένα επιπλέον εφόδιο στο επιτελείο σε μια περίοδο που η Τουρκία αυξάνει τις μονάδες κρούσης στις ακτές του Αιγαίου.

Οι τουρκικές αντιδράσεις και οι απειλές Φιντάν για το καλώδιο

Η αμυντική αυτή ενίσχυση συντελείται σε μια περίοδο που η Τουρκία συνεχίζει τις αμφισβητήσεις. Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, υποναύαρχος Ζεκί Ακτούρκ, έβαλε στο σκοπευτικό του το Καστελλόριζο, δηλώνοντας ότι οι πρωτοβουλίες για τη δημιουργία μιας de facto κατάστασης κατά παράβαση του αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος του Μεΐς δε συμβιβάζονται με τις διεθνείς υποχρεώσεις και δε θα γίνουν αποδεκτές.

Παράλληλα, με προειδοποιήσεις και έμμεσες απειλές προς την Ελλάδα, ο Χακάν Φιντάν συντηρεί ένα σκηνικό έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Σε παρέμβασή του στο τουρκικό κανάλι NTV, «φωτογράφισε» το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Ελλάδας με Κύπρο και Ισραήλ. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι οι δύο πλευρές είχαν καταλήξει σε μια αμοιβαία συνεννόηση από τον Μάιο του 2023, ωστόσο η τουρκική πλευρά σπεύδει να θέσει τις δικές της κόκκινες γραμμές, συνδέοντας άμεσα την πορεία του έργου με τη στρατιωτική ισχύ της Άγκυρας.

Στέλνοντας ένα έμμεσο τελεσίγραφο, ο Φιντάν δήλωσε πως οι ένοπλες δυνάμεις και η διοίκηση ασφαλείας της Τουρκίας βρίσκονται σε κατάσταση υψηλής ετοιμότητας για το ζήτημα αυτό. Με τον τρόπο αυτό, η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλει ένα καθεστώς συνδιοίκησης στην περιοχή, θεωρώντας οποιαδήποτε αυτόνομη κίνηση ως αιτία κλιμάκωσης, με τον Τούρκο Yπουργό Εξωτερικών να εκφράζει την ελπίδα «να μην προβεί κανείς σε απερίσκεπτες ενέργειες» και θέτοντας ουσιαστικά ως όρο για τα «ήρεμα νερά» το πάγωμα των ελληνικών ενεργειακών σχεδιασμών.