Η Γαλλία κάνει επίθεση αγάπης στη Βρετανία

Ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο βασιλιάς Κάρολος συναντώνται, την Τετάρτη (02.09), σε μια λαμπρή εκδήλωση στο Βρετανικό Μουσείο, για τα εγκαίνια της έκθεσης της Ταπισερί της Μπαγιέ. Το έργο του 11ου αιώνα, που αφηγείται τη νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας το 1066, εγκαταλείπει για πρώτη φορά τη Γαλλία και αναμένεται να αποτελέσει το πολιτιστικό γεγονός της σεζόν στο Λονδίνο. Ο Μακρόν έχει αστειευτεί ότι χρειάστηκαν περισσότερα χρόνια για να συμφωνηθεί ο δανεισμός του από όσα χρειάστηκαν για το Brexit. Ο γάλλος πρόεδρος έχει μετατρέψει την έκθεση σε προσωπική υπόθεση της γαλλοβρετανικής διπλωματίας. Οταν οι δύο χώρες «κάθονται γύρω από το ίδιο τραπέζι», είχε πει το 2025, «όλα είναι δυνατά».

Γιατί, όμως, αναρωτιέται ο Economist, «τόση γαλλική καλοσύνη»; Οι δύο ιστορικοί αντίπαλοι έχουν συγκρουστεί τα τελευταία χρόνια για το Brexit, τις πωλήσεις υποβρυχίων, τις μικρές βάρκες που μεταφέρουν μετανάστες στη Μάγχη και πολλά ακόμη. Οταν κάποτε ρωτήθηκε αν ο Μακρόν είναι φίλος ή εχθρός της Βρετανίας, η τότε πρωθυπουργός Λιζ Τρας είχε απαντήσει ότι «η ετυμηγορία εκκρεμεί».

Τώρα, σημειώνει ο Economist, τα πράγματα μοιάζουν πολύ διαφορετικά. Επί Κιρ Στάρμερ, ο Μακρόν πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στη Βρετανία, παρακάθισε σε δείπνο στο Κάστρο του Ουίνδσορ και βρήκε στο Λονδίνο έναν σταθερό εταίρο για τη δημιουργία του «συνασπισμού των προθύμων» υπέρ της Ουκρανίας. Και επί του διαδόχου του, Αντι Μπέρναμ, ο Μακρόν θα γίνει στις 3 Σεπτεμβρίου ο πρώτος ηγέτης χώρας της ΕΕ που θα τον επισκεφθεί στην Ντάουνινγκ Στριτ. Στην ατζέντα θα βρίσκονται η Ουκρανία, η ευρωπαϊκή ασφάλεια και η σχέση της Βρετανίας με την ΕΕ.

Ισως το κλειδί αυτής της νέας προσέγγισης να βρίσκεται όχι στο Βρετανικό Μουσείο αλλά σε μια γαλλική κινηματογραφική ταινία. Πρόκειται για το «La Bataille de Gaulle», ένα δίπτυχο για τον Σαρλ ντε Γκολ, σκηνοθετημένο από τον πρώην διπλωμάτη Αντονέν Μποντρί. Το ενδιαφέρον, παρατηρεί ο Economist, είναι ότι βασίζεται σε βρετανική βιογραφία του Ντε Γκολ, γραμμένη από τον ιστορικό Τζούλιαν Τζάκσον.

Η ταινία, με τον Σιμόν Αμπκαριάν στον ρόλο του Ντε Γκολ και τον Σάιμον Ράσελ Μπιλ ως έναν υπέροχα δύστροπο Ουίνστον Τσόρτσιλ, αφηγείται τον μύθο του αντιστασιακού ηγέτη και ιδρυτή της σύγχρονης Γαλλίας. Αλλά, όπως επισημαίνει ο Economist, η ματιά ενός ξένου βιογράφου προσθέτει κάτι περισσότερο: μια σχετικά ισορροπημένη εικόνα, που συνδυάζει το μεγαλείο του Ντε Γκολ με την ανθρώπινη ευθραυστότητά του.

Για τους βρετανούς θεατές έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το πρώτο μέρος, που επικεντρώνεται στα χρόνια της εξορίας του Ντε Γκολ στο Χάμπστεντ, στο βόρειο Λονδίνο, μετά την πτώση της Γαλλίας στους Ναζί το 1940. Η σχέση του με τον Τσόρτσιλ παρουσιάζεται θυελλώδης. Οι δύο άνδρες αντάλλασσαν προσβολές, διαφωνούσαν και αμφέβαλλαν ο ένας για τον άλλον. Ταυτόχρονα, όμως, υπήρχαν στιγμές αμοιβαίας κατανόησης, θαυμασμού και, τελικά, μιας μικρής δόσης τρυφερότητας.

Το Λονδίνο είχε πράγματι προσφέρει στον Ντε Γκολ όσα χρειαζόταν: καταφύγιο, γραφεία στην Κάρλτον Γκάρντενς, το μικρόφωνο του BBC, πολιτική υποστήριξη και τη νομιμοποίηση που οι Αμερικανοί δίσταζαν να του δώσουν. Η Γαλλία δεν το έχει ξεχάσει. Το 2020 ο Μακρόν απένειμε, «εντελώς κατ’ εξαίρεση», στο Λονδίνο τον Σταυρό της Λεγεώνας της Τιμής, την ανώτατη γαλλική διάκριση, ως έκφραση «αιώνιας ευγνωμοσύνης». Το Λονδίνο, είχε πει, ήταν «το τελευταίο προπύργιο ελπίδας όταν όλα έμοιαζαν χαμένα».

Το μήνυμα του Μακρόν σήμερα μοιάζει απλό, εκτιμά ο Economist: παρά το Brexit, παρά τον Ντόναλντ Τραμπ, ή ίσως εξαιτίας και των δύο, Γαλλία και Βρετανία χρειάζεται να παραμείνουν ενωμένες, όπως τότε. Η επιτυχία της ταινίας, που έχει προσελκύσει περισσότερους από πέντε εκατομμύρια θεατές στη Γαλλία, δεν είναι μόνο νοσταλγία για μια εποχή ηρωισμού. Αγγίζει και σύγχρονους φόβους: την εθνική κυριαρχία, την εξάρτηση και το μέλλον των δημοκρατικών αξιών.

Οπως γράφει ο Economist, η ιδέα του Ντε Γκολ περί στρατηγικής αυτονομίας επανέρχεται στην επικαιρότητα καθώς η Αμερική του Τραμπ μοιάζει διατεθειμένη να αφήσει την Ευρώπη να αντιμετωπίσει μόνη της τις προκλήσεις της. Ο Μπέρναμ, παρά την πίεση του λαϊκιστικού δεξιού Reform UK, υποστηρίζει ότι η Βρετανία πρέπει να φανεί πιο τολμηρή στην επαναπροσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Ηδη πέρυσι Λονδίνο και Παρίσι ενίσχυσαν τη συνεργασία τους στην πυρηνική αποτροπή και σήμερα ηγούνται από κοινού του «συνασπισμού των προθύμων».

Υπάρχει, τέλος, και ένας ακόμη λόγος για τη γαλλοβρετανική προσέγγιση: η άνοδος της εθνικιστικής και λαϊκιστικής Δεξιάς και στις δύο χώρες. Η Μαρίν Λεπέν θεωρείται φαβορί για τις επόμενες γαλλικές προεδρικές εκλογές, ενώ ο συνεργάτης της, Ζορντάν Μπαρντελά, αναμένεται να εμφανιστεί στο συνέδριο του Reform στο Μπέρμιγχαμ, προσκεκλημένος του Νάιτζελ Φάρατζ.

Ο ιστορικός παραλληλισμός μπορεί να μην είναι απόλυτος. Αλλά, όπως καταλήγει ο Economist, αυτή είναι ακόμη μία μάχη στην οποία Γαλλία και Βρετανία βρίσκονται στην ίδια πλευρά.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google