Η αποτυχία του Εμανουέλ Μακρόν

Λιγότερο από έναν χρόνο μετά το Brexit και την πρώτη εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, ο Εμανουέλ Μακρόν νίκησε την Μαρίν Λεπέν. Η εκλογή του δημιούργησε προσδοκίες όχι μόνο στη Γαλλία, αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς εμφανιζόταν ως εκπρόσωπος μιας νέας πολιτικής γενιάς που μπορούσε να ανακόψει την άνοδο του λαϊκισμού.

Σχεδόν δέκα χρόνια αργότερα, ωστόσο, η Λεπέν μοιάζει πιο κοντά από ποτέ στην προεδρία της Γαλλίας. Oπως γράφουν οι  New York Times, ο Μακρόν ενδέχεται τελικά να δει την επανάσταση που οραματιζόταν να πραγματοποιείται, μόνο που το αποτέλεσμα θα είναι εντελώς διαφορετικό από εκείνο που επιδίωκε.

Οι ενδείξεις ότι ο Μακρόν είχε χάσει την επαφή με την κοινωνική πραγματικότητα είχαν αρχίσει εδώ και μήνες να πληθαίνουν. Οταν χιλιάδες μαθητές κατέβηκαν στους δρόμους στις αρχές Οκτωβρίου, διαμαρτυρόμενοι για τις περικοπές στην εκπαίδευση, ο γάλλος πρόεδρος επέλεξε να περάσει την ημέρα σε πολεμικό πλοίο, στα ανοιχτά της Βρετάνης. Σύμφωνα με τους ΝΥΤ, ο Μακρόν παρακολούθησε την εκτόξευση ενός νέου βαλλιστικού πυραύλου από γαλλικό πυρηνοκίνητο υποβρύχιο, αφήνοντας τον πρωθυπουργό του να καθησυχάσει τους πολίτες ότι η κυβέρνηση ελέγχει την κρίση.

Στη συνέχεια, η κατάσταση επιδεινώθηκε. Οταν ο γάλλος πρόεδρος εμφανίστηκε τελικά δημόσια, την Κυριακή 18 Οκτωβρίου, οι μαθητικές κινητοποιήσεις είχαν ήδη εξελιχθεί σε εκτεταμένες, βίαιες ταραχές σε ολόκληρη τη χώρα. Διαδηλωτές έσπαγαν βιτρίνες, έκαιγαν αυτοκίνητα, λεηλατούσαν καταστήματα και κατέστρεφαν δημόσια κτίρια. Στη Λιμόζ, το ιστορικό δημαρχείο υπέστη σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή.

Η αδυναμία της κυβέρνησης να προβλέψει την έκταση των ταραχών, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο τις αντιμετώπισε, προκάλεσαν επικρίσεις από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα. Πριν ακόμη ξεσπάσει η βία, σημειώνουν οι Νew Υork Τimes, η δημοτικότητα του Μακρόν βρισκόταν στο απογοητευτικό 15%, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια περαιτέρω πτώσης.

Η εικόνα απέχει πολύ από εκείνη του 2017, όταν ο Μακρόν ανέλαβε την προεδρία σε ηλικία μόλις 39 ετών, γεμάτος αυτοπεποίθηση και υποσχέσεις για ριζικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Στόχος του ήταν να βγάλει τη Γαλλία από τη στασιμότητα, να ανακόψει την άνοδο της Ακροδεξιάς και, κυρίως, να αντιστρέψει την αίσθηση ότι η γαλλική κοινωνία δεν λειτουργούσε πλέον. Σχεδόν μία δεκαετία αργότερα, αυτός ο στόχος παραμένει ανεκπλήρωτος.

Πρώην επενδυτικός τραπεζίτης και υπουργός Οικονομίας σε κεντροαριστερή κυβέρνηση, ο Μακρόν είχε κερδίσει την Λεπέν παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως πολιτικό πέρα από την παραδοσιακή διάκριση Αριστεράς και Δεξιάς. Υποσχόταν, υπενθυμίζουν οι ΝΥΤ, να ενώσει μια βαθιά διχασμένη χώρα, ώστε οι ψηφοφόροι να μην έχουν ποτέ ξανά λόγο να στραφούν στον εξτρεμισμό.

Η οικονομική του πρόταση βασιζόταν στη φιλελεύθερη λογική της αγοράς: χαμηλότερη φορολογία και μικρότερο κόστος για τις επιχειρήσεις, περισσότερες επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας και οικονομική ανάπτυξη. Ετσι, υποστήριζε, θα μπορούσαν να επιστρέψουν στην κυβέρνηση οι ψηφοφόροι που είχαν στραφεί στην Ακροδεξιά.

Στα εννέα χρόνια της διακυβέρνησής του, μείωσε τη φορολογία των επιχειρήσεων και τις εργοδοτικές εισφορές, ενώ κατήργησε τον φόρο περιουσίας. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά δεν έφεραν ουσιαστική επιτάχυνση της ανάπτυξης ούτε περιόρισαν το διογκούμενο δημόσιο χρέος. Οι φορολογικές ελαφρύνσεις κοστίζουν στο γαλλικό Δημόσιο δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, ενώ το χρέος θεωρείται πλέον ευρέως μη βιώσιμο. Την επόμενη χρονιά, οι τόκοι του δημόσιου χρέους ενδέχεται να απορροφήσουν περισσότερα χρήματα από όσα δαπανώνται για την άμυνα και την εκπαίδευση.

Πολλά από τα προβλήματα προϋπήρχαν του Μακρόν, ενώ η πανδημία και άλλες εξωτερικές κρίσεις επιδείνωσαν την κατάσταση. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι Νew Υork Τimes, οι πρόσφατες διαδηλώσεις εκδηλώθηκαν σε μια κοινωνία όπου η αίσθηση της συστημικής κρίσης και της κοινωνικής αδικίας έχει πλέον βαθιές ρίζες.

Οι διαδηλώσεις αποτελούν μέρος της γαλλικής πολιτικής κουλτούρας. Οι τωρινές κινητοποιήσεις, όμως, μετά την πορεία περίπου μισού εκατομμυρίου ανθρώπων κατά της ακρίβειας και της επιδείνωσης των συνθηκών στα σχολεία, έχουν ιδιαίτερη ένταση. Η σχεδόν δεκαετής διακυβέρνηση Μακρόν δεν έλυσε τα προβλήματα της χώρας. Οι ΝΥΤ εκτιμούν ότι οι λεηλασίες, που προκάλεσαν ζημιές σε περίπου 3.000 επιχειρήσεις και σε σύμβολα του γαλλικού κράτους, ενδέχεται να ενισχύσουν εκείνους που είναι πλέον πρόθυμοι να ψηφίσουν τη Λεπέν, την οποία ο γάλλος πρόεδρος είχε δεσμευτεί να κρατήσει μακριά από την εξουσία.

Πριν από τις ταραχές, η Λεπέν θεωρούνταν ήδη φαβορί για τις προεδρικές εκλογές της επόμενης χρονιάς. Μετά τα γεγονότα, το κόμμα της πέρασε αμέσως στην προεκλογική δράση. Την ώρα που η κυβέρνηση και η Αριστερά αλληλοκατηγορούνταν για την έκρηξη της βίας, ο πρόεδρος του κόμματος, Ζορντάν Μπαρντελά, δήλωνε ότι οι πολίτες πρέπει να αφυπνιστούν και να κάνουν τις σωστές πολιτικές επιλογές, διαβεβαιώνοντας πως το κόμμα του είναι έτοιμο να αποκαταστήσει την τάξη.

Το βράδυ της Κυριακής, η ίδια η Λεπέν δημοσίευσε βιντεοσκοπημένο μήνυμα, παρουσιάζοντας μια διχασμένη Γαλλία. Καθισμένη πίσω από ένα ξύλινο γραφείο, με τη γαλλική σημαία στο φόντο και τα χέρια ενωμένα, έμοιαζε, όπως παρατηρούν οι ΝΥΤ, με μια πρόεδρο που περιμένει να αναλάβει τα καθήκοντά της.

Η νεότητα και η ρητορική του Μακρόν είχαν κάποτε προκαλέσει συγκρίσεις με τον Μπαράκ Ομπάμα, του οποίου το μήνυμα ελπίδας επιχείρησε να μιμηθεί. Οπως συνέβη όμως και με τον αμερικανό πρώην πρόεδρο, η προέλευσή του από την ελίτ και ο διανοουμενίστικος τρόπος του έκαναν πολλούς ψηφοφόρους να τον θεωρούν αποκομμένο από την καθημερινότητά τους.

Η πολιτική παρακαταθήκη του Μακρόν ενδέχεται, καταλήγουν οι ΝΥΤ, να αποδειχθεί εντελώς διαφορετική από εκείνη που ο ίδιος οραματιζόταν. Και, όπως συνέβη με τον Ομπάμα, θα καθοριστεί σε μεγάλο βαθμό από το ποιος θα τον διαδεχθεί.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google