Η Αθήνα γεμίζει κάμερες: Θα γίνουμε καλύτεροι οδηγοί ή απλώς θα πληρώνουμε περισσότερα πρόστιμα;

Για δεκαετίες ο έλεγχος στους ελληνικούς δρόμους βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στην παρουσία της Τροχαίας. Αν δεν υπήρχε περιπολικό, μπλόκο ή κάποιο από τα γνωστά σταθερά ραντάρ, οι πιθανότητες να καταγραφεί μια παράβαση ήταν σχετικά περιορισμένες. Αυτή η πραγματικότητα όμως αλλάζει πλέον με μεγάλη ταχύτητα.

Η Αθήνα γεμίζει ηλεκτρονικά «μάτια». Οι 388 κάμερες της Περιφέρειας Αττικής έχουν ήδη εγκατασταθεί σε 100 επιλεγμένους κόμβους και προορίζονται για την καταγραφή παραβιάσεων του κόκκινου σηματοδότη. Σύμφωνα με την Περιφέρεια, τα συγκεκριμένα σημεία υποδείχθηκαν από τη Διεύθυνση Τροχαίας Αττικής με βάση την επικινδυνότητα και το ιστορικό τροχαίων.

Και αυτές αποτελούν μόνο ένα μέρος του νέου συστήματος επιτήρησης. Στην Αττική λειτουργούν πιλοτικά κάμερες τεχνητής νοημοσύνης, ενώ στο δίκτυο έχουν ενταχθεί και κινητά συστήματα καταγραφής σε λεωφορεία της ΟΣΥ. Παράλληλα, ο ευρύτερος σχεδιασμός προβλέπει περίπου 1.000 ακόμη κάμερες σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Κρήτη, καθώς και περίπου 300 κινητές κάμερες στις αρχές του 2027.

Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι αλλάζει ολόκληρη η φιλοσοφία του ελέγχου. Δεν μιλάμε πλέον μόνο για μια φωτογραφία ενός αυτοκινήτου που πέρασε με κόκκινο. Τα νέα συστήματα μπορούν, ανάλογα με τον εξοπλισμό τους, να εντοπίζουν παραβάσεις όπως υπερβολική ταχύτητα, χρήση κινητού τηλεφώνου, μη χρήση ζώνης ή κράνους και παραβίαση λεωφορειολωρίδας. Οι κλήσεις μπορούν στη συνέχεια να φτάνουν ψηφιακά στη Θυρίδα Πολίτη στο Gov.gr Wallet.

Για τον οδηγό αυτό σημαίνει μια μεγάλη αλλαγή. Δεν χρειάζεται πλέον να υπάρχει τροχονόμος στην άκρη του δρόμου για να βεβαιωθεί μια παράβαση. Και όσο το δίκτυο των καμερών επεκτείνεται, τόσο μικρότερη γίνεται η πιθανότητα μια επικίνδυνη οδηγική συμπεριφορά να περάσει απαρατήρητη.

Και αυτό από μόνο του δεν είναι κακό. Το αντίθετο. Είναι δύσκολο να επιχειρηματολογήσει κανείς υπέρ του δικαιώματος ενός οδηγού να περνά με κόκκινο, να κινείται με υπερβολική ταχύτητα ή να γράφει μήνυμα στο κινητό ενώ οδηγεί. Πρόκειται για συμπεριφορές που μπορούν να στοιχίσουν ανθρώπινες ζωές και οι οποίες για πολλά χρόνια αντιμετωπίζονταν στους ελληνικούς δρόμους με μια επικίνδυνη ανοχή.

Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν άλλωστε το μέγεθος του προβλήματος. Στα τέλη Ιουλίου το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ανακοίνωσε ότι είχαν ήδη βεβαιωθεί 4.127 παραβάσεις από το νέο σύστημα, με το 41% να αφορά παραβίαση κόκκινου σηματοδότη.

Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν χρειαζόμαστε κάμερες. Είναι πώς και πού θα χρησιμοποιηθούν.

Αν η Πολιτεία απαιτεί από τον οδηγό να τηρεί απαρέγκλιτα τον ΚΟΚ, οφείλει και η ίδια να εξασφαλίζει ότι οι δρόμοι στους οποίους τον ελέγχει έχουν ξεκάθαρους και λογικούς κανόνες. Τα όρια ταχύτητας πρέπει να ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες κάθε δρόμου, η σήμανση να είναι ευδιάκριτη, οι διαγραμμίσεις να φαίνονται και οι φωτεινοί σηματοδότες να είναι σωστά ρυθμισμένοι.

Ένα όριο ταχύτητας που έχει τοποθετηθεί πριν από δεκαετίες και δεν ανταποκρίνεται πλέον στα χαρακτηριστικά ενός δρόμου δεν γίνεται αυτομάτως σωστό επειδή δίπλα του μπήκε μια κάμερα. Όπως και μια πινακίδα κρυμμένη πίσω από ένα δέντρο ή μια ξεθωριασμένη διαγράμμιση δεν συνάδουν με ένα σύστημα που φιλοδοξεί να επιβάλλει τον νόμο με ακρίβεια.

Εδώ βρίσκεται ίσως και το μεγαλύτερο στοίχημα. Οι οδηγοί πρέπει να πειστούν ότι οι κάμερες βρίσκονται εκεί για να προλαμβάνουν ατυχήματα και όχι για να γεμίζουν τα κρατικά ταμεία. Και αυτό δεν κερδίζεται με ανακοινώσεις, αλλά με τον τρόπο που θα στηθεί και θα λειτουργήσει στην πράξη το σύστημα.

Αν οι κάμερες τοποθετούνται έξω από σχολεία, σε επικίνδυνες διασταυρώσεις, σε δρόμους όπου αναπτύσσονται πραγματικά επικίνδυνες ταχύτητες ή σε κόμβους με συχνές παραβιάσεις κόκκινου, η χρησιμότητά τους δύσκολα αμφισβητείται. Αντίθετα, αν αρχίσουν να καταγράφονται μαζικά παραβάσεις σε σημεία με παράλογα όρια ή προβληματική σήμανση, τότε εύκολα θα δημιουργηθεί η αίσθηση ενός εισπρακτικού μηχανισμού.

Υπάρχει βέβαια και μία ακόμη σημαντική παράμετρος. Η τεχνολογία δεν πρέπει να θεωρείται αλάνθαστη. Το νέο σύστημα χρειάζεται ασφαλιστικές δικλίδες, ανθρώπινο έλεγχο όπου απαιτείται και πραγματική δυνατότητα ένστασης. Χαρακτηριστικό είναι ότι προβλέπεται ακόμη και απενεργοποίηση της καταγραφής σε κόμβους όπου την κυκλοφορία ρυθμίζει τροχονόμος, ώστε ένας οδηγός που περνά με κόκκινο κατόπιν εντολής του να μη θεωρείται αυτομάτως παραβάτης.

Οι κάμερες, λοιπόν, δεν είναι ο εχθρός του οδηγού. Αν χρησιμοποιηθούν σωστά, μπορούν να περιορίσουν συμπεριφορές που για χρόνια θεωρούσαμε σχεδόν φυσιολογικές στους ελληνικούς δρόμους. Αυτό όμως απαιτεί ένα σύστημα δίκαιο, διαφανές και σχεδιασμένο με γνώμονα την οδική ασφάλεια και όχι τον αριθμό των κλήσεων που μπορεί να εκδώσει.

Γιατί στο τέλος η επιτυχία του νέου συστήματος δεν θα πρέπει να μετρηθεί από τα εκατομμύρια ευρώ που θα συγκεντρωθούν από πρόστιμα ούτε από το πόσες χιλιάδες ειδοποιήσεις θα φτάσουν στα κινητά μας.

Η πραγματική επιτυχία θα είναι οι κάμερες να αρχίσουν κάποτε να κόβουν λιγότερες κλήσεις, επειδή οι οδηγοί θα έχουν αλλάξει συμπεριφορά. Ο στόχος δεν είναι να «πιάσουμε» περισσότερους οδηγούς, αλλά να έχουμε λιγότερους λόγους για να τους τιμωρήσουμε.

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ

Ξεκίνησαν οι πωλήσεις του ανανεωμένου Lada Niva – Από 12.000 ευρώ, τι ισχύει για την Ελλάδα

Το BAW 212 και με κινητήρα βενζίνης στην Ευρώπη

Η Alfa Romeo Giulietta γίνεται crossover;