Ενέργεια: Τι θα επιδοτήσει και τι θα αφήσει εκτός η κυβέρνηση

Στην θέρμανση και στην παρέμβαση τόσο στην τιμή της αντλίας, όσο και στην οριζόντια αύξηση του επιδόματος, επικεντρώνεται το πακέτο μέτρων για την ενέργεια που ανακοινώνεται τις επόμενες ημέρες, αφήνοντας εκτός κάδρου τις ενισχύσεις στο ρεύμα.

Ανοικτό παραμένει το ενδεχόμενο να μπει πλαφόν στα περιθώρια κέρδους για τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και τα πρατήρια, με το μέτρο να βρίσκεται ακόμη υπό εξέταση από το υπ. Ανάπτυξης, ενώ έχουν αποκλειστεί οριστικά τα σενάρια για επιβολή πλαφόν στα περιθώρια των διυλιστηρίων.

Ακτινογραφώντας τα συστατικά του πακέτου που αναμένεται να εξειδικεύσουν τα συναρμόδια υπουργεία, το βάρος πέφτει στην προσπάθεια διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου κάτω από τα 1,75 ευρώ/ λίτρο, όπως έχει δεσμευτεί ο Πρωθυπουργός, χωρίς ωστόσο να έχει οριστικοποιηθεί ακόμη το ύψος με το οποίο θα συμβάλλουν τα διυλιστήρια στην επιδότηση της τιμής. Αναλόγως της συμμετοχής τους μπορεί να δούμε ακόμη χαμηλότερες τιμές στο συγκεκριμένο καύσιμο.

Στην πραγματικότητα, το ενδιαφέρον όσων μετέφεραν χθες πηγές του ΥΠΕΝ ενόψει της εξειδίκευσης των νέων μέτρων για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, βρίσκεται περισσότερο στα όσα θα μείνουν εκτός του πακέτου, παρά στα όσα θα βρεθούν εντός, τα οποία πάνω- κάτω είναι γνωστά μετά τις πρόσφατες εξαγγελίες Μητσοτάκη.

Αποκλείεται το πλαφόν στα διυλιστήρια

Εκτός κυβερνητικού σχεδιασμού βρίσκεται για παράδειγμα, η επιβολή πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων, στην λογική ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να δημιουργήσει κινδύνους για την ασφάλεια εφοδιασμού, όπως μετέφερε παράγοντας του υπουργείου, δεδομένου ότι τα προϊόντα διύλισης διακινούνται σε μια διεθνώς ανταγωνιστική αγορά.

Τυχόν επιβολή πλαφόν στα περιθώρια του κλάδου, θα μπορούσε σύμφωνα με την ίδια συλλογιστική, να καταστήσει λιγότερο ανταγωνιστικό π.χ. το ντίζελ κίνησης που παράγουν και σε μεγάλο βαθμό εξάγουν τα ελληνικά διυλιστήρια σε μια σειρά αγορών, με ό,τι αυτό θα σήμαινε και για την ικανότητα της χώρας να διαθέτει τέτοια προϊόντα στο εξωτερικό.

Αντίστοιχα, μια έκτακτη φορολόγηση των κερδών των πετρελαϊκών επιχειρήσεων θα αφορούσε σε μεγάλο βαθμό έσοδα που προέρχονται από πωλήσεις στο εξωτερικό.

Αυτός είναι και ο λόγος που η κυβέρνηση εμφανίζεται αρνητική απέναντι στην στάση 6 ευρωπαϊκών χωρών για επιβολή έκτακτης φορολόγησης στα κέρδη του κλάδου .”Αν διέθεταν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους στην ελληνική αγορά, τότε θα είχε πράγματι νόημα η επιστροφή στον Ελληνα καταναλωτή ενός μέρους των εσόδων τους”, όπως έλεγαν οι ίδιες πηγές.

Το ρεύμα και η αλλαγή γραμμής

Σε ένα άλλο μέτωπο, αυτό του ρεύματος, η προσέγγιση της κυβέρνησης δείχνει μια αλλαγή στάσης σε σχέση με όσα ίσχυαν πριν ένα χρόνο όταν η επιδότηση θεωρούνταν μονόδρομος κάθε φορά που οι τιμές ξεπερνούσαν το ψυχολογικό φράγμα των 15-16 λεπτών/ κιλοβατώρα.

Αν και όλα δείχνουν ότι ο Σεπτέμβρης θα κλείσει επίσης με διψήφια αύξηση στην τιμή χονδρικής, που “τρέχει” με +16% (160,38 ευρώ/ MWh έναντι του προηγούμενου μήνα), συνεχίζοντας το ράλι του Αυγούστου (+21%), εντούτοις η κυβέρνηση δεν δείχνει να προσανατολίζεται σε ένα νέο γύρο επιδοτήσεων.

Αν και πολλοί πάροχοι απορρόφησαν την προ μηνός αύξηση και παρ’ ότι για πάνω από οκτώ στα δέκα νοικοκυριά – όσο το μερίδιο των τριών μεγαλύτερων προμηθευτών – η μέση χρέωση στα πράσινα τιμολόγια κινείται οριακά πάνω από τα 16 λεπτά/ κιλοβατώρα, ο μέρος όρος της αγοράς πλησιάζει τα 21 λεπτά/ KWh. Είναι ο υψηλότερος μέσος όρος εδώ και πάνω από ένα χρόνο στη συγκεκριμένη κατηγορία, όπου υπάρχουν ακόμη πάνω από 3 εκατομμύρια νοικοκυριά.

Στο ερώτημα γιατί οι επιδοτήσεις στο ρεύμα βρίσκονται εκτός κάδρου, η απάντηση που δίνεται από στελέχη του ΥΠΕΝ είναι ότι οι καταναλωτές έχουν πλέον στην διάθεση τους μια πλειάδα από ανταγωνιστικά μπλε προϊόντα, τα οποία τους επιτρέπουν να θωρακιστούν από τις ανατιμήσεις. Το σκεπτικό είναι ότι η αγορά του ρεύματος δεν μοιάζει σε τίποτα πλέον με εκείνη του πετρελαίου θέρμανσης όπου οι καταναλωτές έχουν πολύ πιο περιορισμένες επιλογές.

Ο δημοσιονομικός παράγοντας

Στο σενάριο βέβαια όπου η μέση χρέωση στα πράσινα εκτιναχθεί πχ στα 25 λεπτά/ KWh, είναι προφανές ότι η κυβέρνηση θα επιστρατεύσει τις επιδοτήσεις. Αλλά η γενικότερη προσέγγιση δείχνει μια αλλαγή γραμμής, η οποία υπαγορεύεται και από τα δημοσιονιομικά περιθώρια.

“Κάθε παρέμβαση σε πετρέλαιο θέρμανσης, καύσιμα ή ηλεκτρική ενέργεια συνεπάγεται σημαντικό δημοσιονομικό κόστος και η κυβέρνηση δεν θέλει να δημιουργήσει την εντύπωση μιας πολιτικής χωρίς όρια”. Σε μία περίοδο κατά την οποία οι αγορές κρατικών ομολόγων βρίσκονται υπό πίεση, είναι σημαντικό να μην δοθεί το μήνυμα για απεριόριστες κρατικές ενισχύσεις”, λένε πηγές του ΥΠΕΝ.

Ταυτόχρονα διατηρείται ένα δημοσιονομικό «μαξιλάρι» για την περίπτωση που οι ανατιμήσεις επιμείνουν ή η ενεργειακή κρίση παραταθεί, ώστε να υπάρχει δυνατότητα νέων παρεμβάσεων εφόσον χρειαστούν.

Ανοικτή η στήριξη στη θέρμανση με φυσικό αέριο

Τέλος ανοικτό παραμένει το σενάριο πρόσθετης στήριξης των καταναλωτών που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο για θέρμανση αλλά δεν εντάσσονται στο υφιστάμενο επίδομα, χωρίς προς το παρόν να έχει ληφθεί κάποια συγκεκριμένη απόφαση.

Βέβαια, όπως εξηγούν παράγοντες του ΥΠΕΝ, παρά τις πρόσφατες αυξήσεις, το φυσικό αέριο παραμένει φθηνότερη επιλογή από το πετρέλαιο θέρμανσης, περιορίζοντας την ανάγκη για άμεση παρέμβαση.