Ελεν Πρέτζιν, η μοναχή που μάχεται κατά της θανατικής ποινής

«Οι πολιτικοί, ιδίως στις νότιες Πολιτείες, με το παρελθόν της δουλείας, παριστάνουν τους σκληρούς γιατί έτσι κερδίζουν ψήφους. Ο κόσμος δεν γνωρίζει, δεν καταλαβαίνει τι συμβαίνει. Ετσι, μέσω αυτού του φαύλου κύκλου, διαιωνίζεται στις ΗΠΑ αυτή η βαρβαρότητα: το κράτος να σκοτώνει τους πολίτες του. Πρέπει να βάλουμε τέλος».

Η καθολική μοναχή Ελεν Πρέτζιν δεν μασάει τα λόγια της, ειδικά από τότε που το βιβλίο της «Dead Man Walking», μια συγκλονιστική προσωπική μαρτυρία για τη θανατική ποινή στις ΗΠΑ, μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από τον Τιμ Ρόμπινς, με πρωταγωνιστές τον Σον Πεν και τη Σούζαν Σαράντον (η οποία για την ερμηνεία της στον ρόλο της αμερικανίδας καλόγριας τιμήθηκε με το Οσκαρ Α’ γυναικείου ρόλου).

Το βιβλίο εκδόθηκε το 1993. Πάνω από μία δεκαετία νωρίτερα η Ελεν Πρέτζιν προσέφερε πνευματική και ψυχολογική υποστήριξη σε μελλοθάνατους, ενώ η ταινία προβλήθηκε το 1995, προσφέροντας αναπάντεχη αναγνωρισιμότητα στην ακτιβίστρια μοναχή και στον αγώνα της για κατάργηση της θανατικής ποινής.

Σήμερα, όμως, περισσότερα από τριάντα χρόνια μετά, και παρά τα 87 χρόνια της, συνεχίζει να είναι εξίσου μαχητική, καθώς η αμερικανική Δικαιοσύνη εξακολουθεί να καταδικάζει ανθρώπους σε θάνατο και να τους εκτελεί. «Πρόκειται για ακόμη ένα παράδειγμα του τι συμβαίνει όταν επιτρέπεται στο κράτος να σκοτώνει ανθρώπους», λέει στον Πάολο Μαστρολίλι της ιταλικής La Repubblica για την πολύκροτη υπόθεση της Κρίστα Πάικ, της θανατοποινίτισσας που οι αρχές του Τενεσί αποπειράθηκαν να θανατώσουν αλλά απέτυχαν.

«Προσποιούνται ότι τους ναρκώνουν. Οργανώνουν τις εκτελέσεις σαν να πρόκειται για χειρουργικές επεμβάσεις, αλλά δεν είναι γιατροί και δεν ξέρουν τι κάνουν. Το Ανώτατο Δικαστήριο επέτρεψε να κρατούν μυστικές τις μεθόδους τους, οπότε δεν υπάρχει κανένας έλεγχος. Και καταλήγουμε σε αυτή τη δύστυχη γυναίκα, δεμένη σε ένα φορείο: πρώτα προσπαθούν να τη σκοτώσουν με δύο δόσεις δηλητηρίου και μετά σπεύδουν να τη μεταφέρουν στο νοσοκομείο για να της σώσουν τη ζωή. Θα ήταν γελοίο, αν δεν ήταν τραγικό. Πρέπει να μπει ένα τέλος σε αυτό», εξηγεί.

Η αμερικανίδα μοναχή συμφωνεί με την παρατήρηση του ιταλού δημοσιογράφου ότι η 50χρονη γυναίκα δεν ήταν αθώα (καταδικάστηκε σε θάνατο στα 18 της χρόνια για συμμετοχή στον βασανισμό και τον φόνο μιας 19χρονης το 1995). Υπογραμμίζει όμως ότι «η αντίθεση στη θανατική ποινή πρέπει να είναι θέση αρχής. Δεν μπορεί να εδράζεται μόνο στον κίνδυνο να εκτελούνται αθώοι. Η Κρίστα βιάστηκε όταν ήταν παιδί, κακοποιήθηκε επανειλημμένως και πάσχει από διαταραχή μετατραυματικού στρες. Εξαιτίας αυτών των τραυμάτων είχε ζητήσει να ήταν γυναίκα εκείνη που θα την εκτελούσε. Είναι δυνατόν όλα αυτά να μην έχουν καμία σημασία; Πρόκειται για κάτι το ανείπωτο, δεν βρίσκω λόγια να το περιγράψω. Πότε θα το σταματήσουμε;».

Η Ελεν Πρέτζιν τάσσεται κατά της θανατικής ποινής έχοντας κατά νου όχι μόνο τους μελλοθάνατους, άλλα όλους τους εμπλεκόμενους – το προσωπικό των φυλακών, τους δικηγόρους, τους εισαγγελείς, τους δικαστές και, κυρίως, τους συγγενείς των θυμάτων: «Τους παρουσιάζουν την εκτέλεση του ενόχου ως τελική δικαίωση. Και ύστερα συμβαίνει αυτό. Περιμένουν κατά μέσο όρο 17 χρόνια από την καταδίκη έως την εκτέλεση, η οποία καταλήγει να είναι μια πράξη εκδίκησης εν ψυχρώ».

Οσο για την τύχη της Κρίστα Πάικ, παρά τη νομική (και ηθική) θύελλα που έχει ξεσπάσει στο Τενεσί, η Ελεν Πρέτζιν θεωρεί πολύ πιθανό να επιστρέψει στην πτέρυγα των θανατοποινιτών. Η ίδια υποστηρίζει, βεβαίως, ότι η εκτέλεση πρέπει να ακυρωθεί, ωστόσο «το ζήτημα είναι πρωτίστως πολιτικό. Ευελπιστώ ο κυβερνήτης [ο Ρεπουμπλικανός Μπιλ Λι] να δείξει έλεος και να βρει το θάρρος να αναγνωρίσει το λάθος, ώστε να κάνει το σωστό. Ομως αυτού του είδους οι πολιτικοί θέλουν μόνο να φαίνονται αμείλικτοι, όχι να αποδίδουν δικαιοσύνη. Είναι τρομακτικό να βρίσκεται η ζωή κάποιου στα χέρια τέτοιων ανθρώπων».

Πώς, όμως, εξηγείται η ξαφνική αύξηση των εκτελέσεων τα τελευταία χρόνια στις ΗΠΑ; «Το Ανώτατο Δικαστήριο προσέφερε στους εισαγγελείς και στους αρμόδιους της εκτελεστικής εξουσίας, όπως οι κυβερνήτες, την ευχέρεια να αποφασίζουν αν θα εκτελούνται ή όχι οι θανατικές ποινές. Γι’ αυτό οι εκτελέσεις αυξάνονται κυρίως στον βαθύ Νότο, στις περιοχές που τάσσονταν υπέρ της δουλείας, όπου θέλουν ακόμα να σκοτώνουν ανθρώπους. Στη Φλόριντα έχουν πραγματοποιηθεί 44 εκτελέσεις επειδή έτσι θέλει ένας κυβερνήτης όπως ο ΝτεΣάντις, που επιδιώκει να αποκομίσει πολιτικά οφέλη. Το Σύνταγμα δεν επιτρέπει να επιβάλλεται η θανατική ποινή αυθαίρετα. Οι πολιτικοί, όμως, τη χρησιμοποιούν για να μαζεύουν ψήφους», απαντά η αεικίνητη ακτιβίστρια κατά της θανατικής ποινής.

Την αρχή, μάλιστα, την έκανε ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ στο τέλος της πρώτης του θητείας, «αποφασίζοντας προσωπικά να σκοτώσει 13 ανθρώπους. Διέταξε τον υπουργό Δικαιοσύνης Γουίλιαμ Μπαρ να βάλει τα ονόματά τους σε μια λίστα και τους εκτέλεσε. Τι λέει αυτό για τη χώρα μας; Πρέπει να αποφασίσουμε να ακολουθήσουμε έναν άλλο δρόμο. Αυτά που συμβαίνουν δεν μας τιμούν. Οι πολίτες μας δεν αξίζουν κάτι τέτοιο».

Πώς θα μπορούσε να αλλάξει η αμερικανική κοινή γνώμη για την θανατική ποινή; «Μέσω της ενημέρωσης. Πρέπει να μάθει ο κόσμος τις ιστορίες αυτών των ανθρώπων, να καταλάβει ότι η θανατική ποινή, εκτός από βάρβαρη, είναι και άχρηστη».

Γι’ αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντική η υπόθεση της Κρίστα Πάικ: «Πολλοί τάσσονται υπέρ της θανατικής ποινής απλώς επειδή δεν ξέρουν τι πραγματικά σημαίνει. Δεν τους αγγίζει προσωπικά. Δεν βλέπουν τον πόνο, οπότε δεν αισθάνονται συμπόνια. Τέτοιες υποθέσεις, όμως, τους φέρνουν αντιμέτωπους με την πραγματικότητα. Οσο φρικτό κι αν είναι αυτό που περνάει η Κρίστα Πάικ, ελπίζω να βοηθήσει άλλους ανθρώπους να αλλάξουν γνώμη. Η φρίκη αυτής της εκτέλεσης μπορεί να αφυπνίσει συνειδήσεις», τονίζει η Ελεν Πρέτζιν.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google