ΕΕ: Διχάζει ο προϋπολογισμός των €2 τρισ. – Το μπλοκ των «έξι» απέναντι στη Φον ντερ Λάιεν

Μια σκληρή διαπραγμάτευση για το ποιος θα πληρώσει, πόσα θα δαπανήσει και ποιες προτεραιότητες θα χρηματοδοτήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση την επόμενη επταετία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με έξι χώρες -υπό τη Γερμανία- να απαιτούν περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ από τον προϋπολογισμό των σχεδόν 2 τρισ. ευρώ που έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Γερμανία, Δανία, Ολλανδία, Αυστρία, Φινλανδία και Σουηδία ζήτησαν σημαντική συρρίκνωση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) για την περίοδο 2028-2034.

Στην κοινή δήλωση την Πέμπτη (27/8) που συμφωνήθηκε κατά τη συνάντηση των ηγετών τους στο Βερολίνο, οι έξι χώρες υποστηρίζουν ότι η πρόταση της Κομισιόν θα πρέπει να μειωθεί «με ισορροπημένο τρόπο», με τις περικοπές να αφορούν όλους τους τομείς δαπανών, μετέδωσε το Politico.

Πρόκειται ουσιαστικά για διεύρυνση της πίεσης που είχε αρχίσει να ασκεί το Βερολίνο ήδη από τον Ιούνιο. Η Γερμανία είχε τότε ζητήσει να «ψαλιδιστεί» ο προτεινόμενος προϋπολογισμός κατά περίπου 400 δισ. ευρώ, προειδοποιώντας ότι το σημερινό σχέδιο είναι οικονομικά μη βιώσιμο.

Ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ανέβασε τους τόνους, υποστηρίζοντας ότι οι προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι συνεπάγονται αύξηση των ευρωπαϊκών δαπανών που μπορεί να φθάσει έως και το 60%.

«Σε μια περίοδο δημοσιονομικής εξυγίανσης σε όλα τα κράτη-μέλη, αυτό απλώς δεν είναι οικονομικά ανεκτό», ανέφερε. Όπως πρόσθεσε, οι προτάσεις «πρέπει να περικοπούν κατά αρκετές εκατοντάδες δισεκατομμύρια» και οι μειώσεις αυτές θα πρέπει να αγγίξουν το σύνολο των δαπανών.

Παρά την απαίτησή τους για μικρότερο συνολικό προϋπολογισμό, οι έξι χώρες υποστηρίζουν ότι η ΕΕ πρέπει να κατευθύνει περισσότερους πόρους σε συγκεκριμένες κοινές προτεραιότητες, μεταξύ των οποίων η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα, η μετανάστευση και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας.

Ταυτόχρονα απορρίπτουν την προοπτική νέου κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού, τονίζοντας ότι δεν αποτελεί «τη λύση στις δημοσιονομικές προκλήσεις» της Ένωσης. Ζητούν επίσης αυστηρή σύνδεση της εκταμίευσης ευρωπαϊκών κονδυλίων με την τήρηση των αρχών του κράτους δικαίου, ενώ θεωρούν ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει να ανταποκριθούν στις αυξημένες υποχρεώσεις τους χωρίς επιπλέον προσωπικό.

Φον ντερ Λάιεν: Ο προϋπολογισμός «οικονομικό όπλο» για την ανεξαρτησία της Ευρώπης

Στην αντίπερα όχθη, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπερασπίζεται την ανάγκη ενός ισχυρού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, συνδέοντάς τον ευθέως με τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.

Μιλώντας την Πέμπτη στο Παρίσι, σε εκδήλωση της γαλλικής εργοδοτικής οργάνωσης MEDEF, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποστήριξε ότι το επόμενο επταετές δημοσιονομικό πλαίσιο θα πρέπει να αποτελέσει το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τρίτες χώρες.

«Ο επόμενος προϋπολογισμός θα είναι ο χρηματοδοτικός βραχίονας της ανεξαρτησίας μας», δήλωσε.

Η Κομισιόν θέλει να διοχετεύσει σημαντικά κεφάλαια σε στρατηγικούς κλάδους, στην ενέργεια, στην τεχνητή νοημοσύνη, στην έρευνα και στην καινοτομία, καθώς η Ευρώπη επιχειρεί να περιορίσει την εξάρτησή της από τις κινεζικές εφοδιαστικές αλυσίδες και τις κρίσιμες πρώτες ύλες, την αμερικανική τεχνολογία και τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, μαζί με το πρόγραμμα Horizon Europe. Σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, περισσότερο από 450 δισ. ευρώ μέσω των δύο αυτών εργαλείων θα μπορούσαν να στηρίξουν ολόκληρη την αλυσίδα, από την έρευνα και τα εργαστήρια έως τις επιχειρήσεις και τη βιομηχανική παραγωγή.

«Η Ευρώπη δεν μπορεί να θέτει νέες φιλοδοξίες χωρίς να διαθέτει τα μέσα για τη χρηματοδότησή τους», ήταν το μήνυμά της.

Δύο στρατόπεδα για τα 2 τρισ. ευρώ

Η αντιπαράθεση αποτυπώνει ένα βαθύτερο χάσμα μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για το οικονομικό μέλλον της Ένωσης.

Από τη μία βρίσκονται οι έξι χώρες υπό τη Γερμανία, οι οποίες επιμένουν σε δημοσιονομική πειθαρχία και μικρότερο συνολικό «λογαριασμό». Από την άλλη, Ιταλία και Ισπανία ηγούνται ομάδας κρατών που τάσσονται υπέρ ενός μεγαλύτερου προϋπολογισμού, θεωρώντας ότι οι νέες γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις απαιτούν περισσότερους κοινούς ευρωπαϊκούς πόρους.

Το ύψος του επόμενου προϋπολογισμού δεν αποτελεί, άλλωστε, μια απλή λογιστική διαπραγμάτευση. Θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό πόσα χρήματα θα μπορέσει να διαθέσει η ΕΕ για την άμυνα, τη βιομηχανία, την ενεργειακή αυτονομία, την τεχνητή νοημοσύνη, την έρευνα, τη μετανάστευση και τη συνολική ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.

Περιοδεία Κόστα για να βρεθεί συμβιβασμός

Με τις διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών να παραμένουν μεγάλες, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έχει αναλάβει να διερευνήσει τα περιθώρια συμβιβασμού, σύμφωνα με το Reuters. Περιοδεύει στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, πραγματοποιώντας επαφές με τις κυβερνήσεις ενόψει της καθοριστικής φάσης των διαπραγματεύσεων.

Ο Κόστα έχει θέσει ως προτεραιότητα την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026. Αυτό κάθε άλλο παρά εύκολο θεωρείται, καθώς το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο απαιτεί την ομόφωνη έγκριση και των 27 κρατών-μελών.

Η επόμενη φάση της διαπραγμάτευσης αναμένεται έτσι να φέρει στην επιφάνεια τις δυσκολότερες αποφάσεις: πόσο μεγάλος θα είναι τελικά ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός, πόσο θα κληθεί να συνεισφέρει κάθε χώρα και ποιοι τομείς θα κερδίσουν –ή θα χάσουν– από την ανακατανομή των πόρων.

Με τις εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις σε αρκετές χώρες της ΕΕ να πλησιάζουν και τα περιθώρια πολιτικών ελιγμών να αναμένεται να περιοριστούν, η πίεση για συμφωνία πριν από το τέλος του έτους αυξάνεται. Η μάχη για τα σχεδόν 2 τρισ. ευρώ μόλις έχει αρχίσει – και πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται το πολύ μεγαλύτερο ερώτημα για το πόσο φιλόδοξη και οικονομικά αυτόνομη θέλει να είναι η Ευρώπη τα επόμενα χρόνια.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google