Γιώργος Μαζωνάκης: Τι σημαίνει «ενδεχόμενος δόλος» και αναβάθμιση της κατηγορίας για τους γιατρούς

Στο πιο κρίσιμο στάδιό της εισέρχεται η δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης του Γιώργου Μαζωνάκη, με δύο διαφορετικούς ποινικούς χαρακτηρισμούς να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο.

Από τη μία πλευρά βρίσκεται η κατηγορία της έκθεσης από την οποία επήλθε θάνατος, την οποία αντιμετωπίζουν οι δύο γιατροί. Από την άλλη, η οικογένεια του τραγουδιστή ζητά να εξεταστεί η αναβάθμιση της κατηγορίας σε ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο.

Πού βρίσκεται, όμως, η διαχωριστική γραμμή μεταξύ των δύο αδικημάτων; Πότε μία πράξη ή παράλειψη παραμένει στο πεδίο της έκθεσης και πότε μπορεί να οδηγήσει τη δικαστική έρευνα στο βαρύτερο αδίκημα της ανθρωποκτονίας με πρόθεση;

Ο δικηγόρος Νικόλας Διαλυνάς μιλώντας στη «Ζούγκλα» δίνει τη δική του καθαρά νομική και επιστημονική προσέγγιση, επισημαίνοντας εξαρχής ότι δεν έχει εμπλοκή στην υπόθεση και δεν γνωρίζει το περιεχόμενο της δικογραφίας.

Όσα αναφέρει βασίζονται, όπως ξεκαθαρίζει, αποκλειστικά στα στοιχεία που έχουν μέχρι σήμερα δημοσιοποιηθεί.

«Γνωρίζω τον κίνδυνο και αποδέχομαι το αποτέλεσμα»

Ο Νικόλας Διαλυνάς περιγράφει με απλό και κατανοητό τρόπο την έννοια του ενδεχόμενου δόλου:

«Ανθρωποκτονία με πρόθεση και ενδεχόμενο δόλο σημαίνει ότι γνωρίζω πως αυτό το οποίο κάνω ενδέχεται να προκαλέσει τον θάνατο του άλλου και εγώ αυτό το αποδέχομαι».

Το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι εάν μπορεί να αποδειχθεί τόσο η γνώση του κινδύνου όσο και η αποδοχή του ενδεχόμενου θανατηφόρου αποτελέσματος.

Δεν αρκεί, δηλαδή, να αποδειχθεί ότι κάποιος γνώριζε πως υπήρχε ένας θεωρητικός κίνδυνος. Θα πρέπει να εξεταστεί εάν, παρά τη γνώση αυτή, συνέχισε συνειδητά τη συμπεριφορά του, συμβιβαζόμενος με την πιθανότητα να επέλθει ο θάνατος.

Διαφορετική είναι η περίπτωση κατά την οποία κάποιος προβλέπει ότι μπορεί να επέλθει το αποτέλεσμα, αλλά πιστεύει ή ελπίζει ότι τελικά θα το αποφύγει. Εκεί βρίσκεται η λεπτή και συχνά δυσδιάκριτη απόσταση ανάμεσα στον ενδεχόμενο δόλο και την ενσυνείδητη αμέλεια. Η διάκριση αυτή αποτυπώνεται και στα άρθρα 27 και 28 του Ποινικού Κώδικα.

Τα ερωτήματα για την πλασμαφαίρεση

Ο Νικόλας Διαλυνάς μεταφέρει τη νομική συζήτηση στα πραγματικά περιστατικά που θα πρέπει να ελεγχθούν από τις δικαστικές Αρχές.

Με βάση όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, θέτει ερωτήματα σχετικά με:

• την ειδικότητα και την απαιτούμενη εκπαίδευση των γιατρών,
• την καταλληλότητα και την αδειοδότηση του χώρου,
• τη νομιμότητα εγκατάστασης και λειτουργίας του εξοπλισμού,
• τον προεγχειρητικό ή προθεραπευτικό έλεγχο του ασθενούς,
• την ύπαρξη λειτουργικού εξοπλισμού ανάνηψης,
• και τη δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης μιας σοβαρής επιπλοκής.

Ο κ. Διαλυνάς χαρακτηρίζει την πλασμαφαίρεση σοβαρή ιατρική πράξη, η οποία μπορεί να συνοδεύεται από επικίνδυνες επιπλοκές και, για τον λόγο αυτό, απαιτεί συγκεκριμένες προϋποθέσεις, κατάλληλη παρακολούθηση και δυνατότητα άμεσης ιατρικής παρέμβασης.

Αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στον κίνδυνο απότομης πτώσης της αρτηριακής πίεσης, διαταραχών των ηλεκτρολυτών και καρδιακών αρρυθμιών. Τονίζει επίσης ότι πριν από τη διαδικασία πρέπει να έχουν αξιολογηθεί κρίσιμα δεδομένα, όπως η κατάσταση του ασθενούς, το βάρος του, η ποσότητα αίματος που μπορεί να απομακρυνθεί και η ανάγκη χορήγησης της προβλεπόμενης αγωγής.

Οι συγκεκριμένες επισημάνσεις αποτελούν τη νομική και επιστημονική εκτίμηση του δικηγόρου, βάσει των δημοσιευμένων πληροφοριών, και όχι διαπίστωση επί του αποδεικτικού υλικού της υπόθεσης.

Το ερώτημα που βρίσκεται στην καρδιά της έρευνας

Κατά τον Νικόλα Διαλυνά, το κρίσιμο ερώτημα θα είναι εάν οι κατηγορούμενοι γνώριζαν τους συγκεκριμένους κινδύνους και εάν είχαν λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να τους αποτρέψουν.

Όπως επισημαίνει:

«Εάν λες ότι το φοβήθηκες, αλλά ήλπισες ότι δεν θα επέλθει, θα πρέπει να αποδείξεις ότι είχες λάβει όλα τα μέτρα που απαιτούνται για τη σωστή διενέργεια της πλασμαφαίρεσης και την αποτροπή των επιπλοκών».

Εφόσον αποδειχθεί πως υπήρχαν όλες οι απαιτούμενες προϋποθέσεις, ο κατάλληλος εξοπλισμός και τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας, τότε μπορεί να εξεταστεί ο ισχυρισμός ότι οι εμπλεκόμενοι ανέμεναν πως το δυσμενές αποτέλεσμα δεν θα επερχόταν.

Εάν, αντίθετα, διαπιστωθεί ότι έλειπαν κρίσιμες δικλίδες ασφαλείας, τότε το ζήτημα της γνώσης και της αποδοχής του κινδύνου αποκτά, σύμφωνα με τη νομική προσέγγιση του κ. Διαλυνά, διαφορετική βαρύτητα.

Το άρθρο 306 και η θανατηφόρα έκθεση

Η κατηγορία που έχει ασκηθεί αφορά το άρθρο 306 του Ποινικού Κώδικα. Η διάταξη αφορά τόσο εκείνον που εκθέτει άλλον και τον καθιστά αβοήθητο όσο και εκείνον που αφήνει με πρόθεση αβοήθητο πρόσωπο το οποίο έχει υποχρέωση να προστατεύσει, να περιθάλψει ή να μεταφέρει.

Όταν από την πράξη επέλθει ο θάνατος του παθόντος, το αδίκημα αποκτά κακουργηματικό χαρακτήρα.

Η αναφορά στο άρθρο 308 περί σωματικής βλάβης δεν αποτυπώνει, επομένως, τον πυρήνα της συγκεκριμένης δικογραφίας. Η βασική νομική αντιπαράθεση αφορά το άρθρο 306 και το εάν τα στοιχεία μπορούν να οδηγήσουν προς την ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο.

«Δεν γνωρίζω τη δικογραφία»

Ο δικηγόρος ξεκαθαρίζει επανειλημμένα ότι δεν έχει γνώση του φακέλου της υπόθεσης και δεν επιχειρεί να υποκαταστήσει τον εισαγγελέα ή τον ανακριτή.

«Δεν είμαι αναμεμειγμένος σε αυτή την υπόθεση. Ο ρόλος μου είναι να ενημερώσω την κοινή γνώμη, ώστε να σχηματίσει τα δικά της κριτήρια και να έχει ενημερωμένη άποψη», τονίζει.

Η οριστική κρίση θα εξαρτηθεί από το σύνολο της δικογραφίας: τις ιατροδικαστικές και τοξικολογικές εξετάσεις, τις πραγματογνωμοσύνες, τα ψηφιακά ευρήματα, τις καταθέσεις, τον ιατρικό φάκελο και τα δεδομένα από τη λειτουργία του μηχανήματος.

Η Δικαιοσύνη έχει τον τελευταίο λόγο

Το ερώτημα που καλούνται πλέον να απαντήσουν οι δικαστικές Αρχές είναι συγκεκριμένο αλλά εξαιρετικά σύνθετο:

Οι εμπλεκόμενοι προέβλεψαν τον κίνδυνο και πίστεψαν ότι θα τον αποτρέψουν ή γνώριζαν την πιθανότητα του θανάτου και, παρά την απουσία των αναγκαίων μέτρων, συμβιβάστηκαν με αυτήν;

Από την απάντηση θα κριθεί εάν η υπόθεση θα παραμείνει στο πεδίο της θανατηφόρας έκθεσης ή εάν θα λάβει βαρύτερο ποινικό χαρακτηρισμό.

Μέχρι την ολοκλήρωση της δικαστικής διαδικασίας, πάντως, ισχύει στο ακέραιο το τεκμήριο αθωότητας των κατηγορουμένων.

Ακούστε την ανάλυση του Νικόλα Διαλυνά στη «Ζούγκλα»: