Γαλλία: Εκατοντάδες χιλιάδες ξανά στους δρόμους – Επεισόδια σε Παρίσι και άλλες μεγάλες πόλεις

Για τρίτο συνεχόμενο Σάββατο, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους της Γαλλίας, συνεχίζοντας το κύμα κινητοποιήσεων που ξεκίνησε από μαθητές και φοιτητές και πλέον έχει εξελιχθεί σε μία πολύ ευρύτερη κοινωνική διαμαρτυρία για την ακρίβεια, την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών και τις συνθήκες στην εκπαίδευση.

Οι σημερινές διαδηλώσεις της 31ης Οκτωβρίου, ανήμερα του Halloween, πραγματοποιήθηκαν σε περισσότερες από εκατό πόλεις, με το Παρίσι, τη Λυών, τη Μασσαλία, την Τουλούζη, τη Λιλ, τη Ρεν και το Μπορντό να βρίσκονται μεταξύ των βασικών σημείων των κινητοποιήσεων.

Σύμφωνα με το γαλλικό Υπουργείο Εσωτερικών, περίπου 320.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα, εκ των οποίων 70.000 στο Παρίσι. Η νεανική διασυνδικαλιστική δίνει σημαντικά υψηλότερο αριθμό, κάνοντας λόγο για περίπου 500.000 διαδηλωτές πανεθνικά και 200.000 στην πρωτεύουσα.

Η σημερινή συμμετοχή, με βάση τα επίσημα στοιχεία, ήταν μικρότερη από εκείνη των δύο προηγούμενων Σαββάτων. Στις 24 Οκτωβρίου το Υπουργείο Εσωτερικών είχε καταγράψει περίπου 410.000 διαδηλωτές και στις 17 Οκτωβρίου περίπου 550.000.

Επεισόδια στο τέλος των πορειών

Το μεγαλύτερο μέρος των σημερινών συγκεντρώσεων εξελίχθηκε ειρηνικά, ωστόσο προς το τέλος των πορειών σημειώθηκαν εστίες έντασης σε αρκετές μεγάλες πόλεις.

Στο Παρίσι, μικρές ομάδες συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις ασφαλείας κατά τη διάλυση της πορείας στην Porte de Charenton. Καταγράφηκαν ρίψεις αντικειμένων προς τους αστυνομικούς, οι οποίοι απάντησαν με χρήση δακρυγόνων και επιχειρήσεις απώθησης.

Ένταση σημειώθηκε επίσης στη Λυών και την Τουλούζη, όπου η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων, ενώ στη Μασσαλία υπήρξαν επεισόδια μετά το τέλος μη δηλωμένης πορείας. Στη Γκρενόμπλ καταγράφηκαν επίσης συγκρούσεις κατά τη διάλυση της συγκέντρωσης.

Το γαλλικό Υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι ομάδες που χαρακτήρισε «ριζοσπαστικά στοιχεία» επιχείρησαν να αποσπαστούν από τις κύριες πορείες σε Μπορντό, Τουλούζη, Λυών και Μασσαλία, με στόχο, σύμφωνα με τις Αρχές, την πρόκληση ζημιών και λεηλασιών.

70.000 αστυνομικοί και χωροφύλακες στους δρόμους

Η Γαλλία είχε προετοιμαστεί για τη σημερινή ημέρα με ένα από τα μεγαλύτερα μέτρα ασφαλείας των τελευταίων εβδομάδων.

Περίπου 70.000 αστυνομικοί και χωροφύλακες αναπτύχθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς η κυβέρνηση επιχείρησε να αποφύγει επανάληψη των σοβαρών επεισοδίων και λεηλασιών που είχαν σημειωθεί στις 17 Οκτωβρίου.

Οι γαλλικές Αρχές είχαν εκφράσει ιδιαίτερη ανησυχία και για τη σύμπτωση των κινητοποιήσεων με το Halloween, προειδοποιώντας ότι μάσκες και μεταμφιέσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από άτομα που επιθυμούσαν να κρύψουν την ταυτότητά τους κατά τη διάρκεια επεισοδίων.

Στην πράξη, πάντως, οι μεταμφιέσεις έδωσαν σε πολλές πορείες περισσότερο εορταστικό χαρακτήρα, με διαδηλωτές στη Λυών και το Παρίσι να εμφανίζονται ντυμένοι από μάγισσες και υπερήρωες μέχρι χαρακτήρες καρναβαλιού.

Το Παρίσι άλλαξε διαδρομή υπό τον φόβο λεηλασιών

Ιδιαίτερα αυστηρά ήταν τα μέτρα στην πρωτεύουσα.

Οι οργανωτές είχαν ζητήσει η κύρια πορεία να κινηθεί στην ιστορική διαδρομή μεταξύ Βαστίλης και Nation, όμως η αστυνομική διεύθυνση του Παρισιού απαγόρευσε τη συγκεκριμένη πορεία.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας της Γαλλίας επικύρωσε την απαγόρευση και τελικά οι διαδηλωτές κινήθηκαν από την Porte de Bagnolet προς την Porte de Charenton, στην ανατολική πλευρά της πόλης, μακριά από τις κεντρικές εμπορικές περιοχές.

Η απόφαση συνδέεται άμεσα με τις μεγάλες ζημιές που είχαν καταγραφεί σε καταστήματα κατά τις προηγούμενες κινητοποιήσεις.

Παράλληλα, η αστυνομία εντόπισε στην περιοχή της Rue de la Roquette μία μη δηλωμένη ομάδα περίπου 200 ατόμων, ενώ μέσω Telegram και Signal συνέχιζαν να κυκλοφορούν καλέσματα για συγκεντρώσεις σε μη εγκεκριμένα σημεία γύρω από τη Βαστίλη.

Από τα σχολεία σε ένα ευρύτερο κοινωνικό κίνημα

Οι κινητοποιήσεις δεν ξεκίνησαν ως γενική διαμαρτυρία κατά της κυβέρνησης.

Η πρώτη σπίθα εμφανίστηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου, όταν μαθητές άρχισαν να καταλαμβάνουν και να αποκλείουν σχολεία, διαμαρτυρόμενοι για ελλείψεις εκπαιδευτικών, υποβαθμισμένες εγκαταστάσεις, πολυπληθή τμήματα και το σύστημα εισαγωγής στα Πανεπιστήμια, το οποίο πολλοί θεωρούν κοινωνικά άδικο.

Σταδιακά, το κίνημα διευρύνθηκε.

Στις κινητοποιήσεις μπήκαν φοιτητικές ενώσεις, εργατικά συνδικάτα και μέλη του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων», ενώ τα αιτήματα επεκτάθηκαν στο κόστος ζωής, στις τιμές των καυσίμων, στην ακρίβεια και στην κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών.

Αυτή η διεύρυνση εξηγεί και την ετερογένεια των σημερινών πορειών: δίπλα σε μαθητές και φοιτητές βρέθηκαν εργαζόμενοι, εκπαιδευτικοί, συνδικαλιστές αλλά και πολίτες που συμμετείχαν στις μεγάλες κινητοποιήσεις των «Κίτρινων Γιλέκων» τα προηγούμενα χρόνια.

Οι παραχωρήσεις της κυβέρνησης δεν σταμάτησαν τις κινητοποιήσεις

Η κυβέρνηση Μακρόν έχει ήδη επιχειρήσει να αποκλιμακώσει την ένταση ανακοινώνοντας ένα πακέτο μέτρων για την εκπαίδευση.

Μεταξύ άλλων προβλέπονται περιορισμός του αριθμού μαθητών σε ορισμένες τάξεις στα 28 άτομα, δάνεια ύψους 4 δισ. ευρώ για ανακαίνιση σχολικών εγκαταστάσεων, περίπου 1 δισ. ευρώ για πανεπιστημιακές υποδομές, επιπλέον 15.000 θέσεις στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και σύνδεση των φοιτητικών επιδομάτων με τον πληθωρισμό.

Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί για αλλαγή έως το 2028 του συστήματος εισαγωγής στα Πανεπιστήμια. Το συνολικό κόστος των μέτρων εκτιμάται περίπου στα 5 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, μαθητικές, φοιτητικές και εκπαιδευτικές οργανώσεις θεωρούν ότι οι παρεμβάσεις δεν αντιμετωπίζουν το σύνολο των προβλημάτων.

Η κινητοποίηση της 31ης Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε ακριβώς επειδή οι οργανώσεις αποφάσισαν να συνεχίσουν την πίεση, παρά τις κυβερνητικές ανακοινώσεις.

Η ακρίβεια αλλάζει τον χαρακτήρα των διαδηλώσεων

Το ιδιαίτερο στοιχείο των τελευταίων ημερών είναι ότι το κίνημα έχει πλέον ξεπεράσει τα στενά όρια της εκπαίδευσης.

Οι συζητήσεις στις πορείες επικεντρώνονται ολοένα περισσότερο στην αγοραστική δύναμη, στα ενοίκια, στα καύσιμα και στο γενικότερο κόστος ζωής.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι κινητοποιήσεις έχουν αρχίσει να προσελκύουν εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας και συνδικαλιστικές οργανώσεις, μετατρέποντας μία αρχικά μαθητική διαμαρτυρία σε ευρύτερο κοινωνικό μέτωπο.

Βαρύ οικονομικό κόστος από τις προηγούμενες ταραχές

Το κύμα διαδηλώσεων έχει ήδη αφήσει σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα.

Σύμφωνα με το Γαλλικό Εμπορικό Επιμελητήριο, περίπου 2.400 καταστήματα έχουν υποστεί ζημιές από επεισόδια που συνόδευσαν προηγούμενες κινητοποιήσεις.

Οι απώλειες για το λιανεμπόριο υπολογίζονται σε πάνω από 1 δισ. ευρώ, ενώ άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν το συνολικό κόστος, μαζί με ανασφάλιστες ζημιές και χαμένο τζίρο, κοντά στα 2 δισ. δολάρια.

Μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις στο Παρίσι και άλλες πόλεις έχουν αναγκαστεί επανειλημμένα να κατεβάζουν ρολά προληπτικά, ενώ πολλές βιτρίνες έχουν καλυφθεί με ξύλινες προστατευτικές κατασκευές υπό τον φόβο νέων επεισοδίων.

Το πρόβλημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η Γαλλία πλησιάζει στην περίοδο των Χριστουγέννων, με τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο να αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% του ετήσιου τζίρου για πολλές επιχειρήσεις λιανικής.

Στο βάθος η δημοσιονομική πίεση

Η κυβέρνηση βρίσκεται ταυτόχρονα αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δημοσιονομικό περιβάλλον.

Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας πλησιάζει το 120% του ΑΕΠ, ενώ η Fitch αναθεώρησε την Παρασκευή σε αρνητικές τις προοπτικές της γαλλικής οικονομίας. Παράλληλα, τα τελευταία οικονομικά στοιχεία έδειξαν συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας κατά το τρίτο τρίμηνο.

Αυτό περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια της κυβέρνησης να απαντήσει στις κοινωνικές πιέσεις με νέες μεγάλες δαπάνες, την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη και η δύσκολη συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2027.

Το επόμενο ραντεβού είναι ήδη κλεισμένο

Παρά τη μικρότερη συμμετοχή σε σχέση με τις προηγούμενες δύο εβδομάδες, οι σημερινές κινητοποιήσεις έδειξαν ότι το κύμα διαμαρτυρίας δεν έχει τερματιστεί.

Μαθητικές και φοιτητικές οργανώσεις καλούν ήδη σε νέους αποκλεισμούς εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ενώ το επόμενο μεγάλο πανεθνικό ραντεβού έχει προγραμματιστεί για τις 5 Νοεμβρίου, αυτή τη φορά με ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή εργατικών συνδικάτων και του δημόσιου τομέα.

Η Γαλλία μπαίνει έτσι σε ακόμη μία εβδομάδα κοινωνικής έντασης, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην αντιμετώπιση των αιτημάτων, στους δημοσιονομικούς περιορισμούς και στην ανάγκη να αποφευχθεί επανάληψη των βίαιων επεισοδίων που σημάδεψαν τις πρώτες ημέρες των κινητοποιήσεων.