Αντιπαράθεση για την απεικόνιση ομόφυλων γονέων στα νέα σχολικά βιβλία

Η πρόσφατη δημοσιοποίηση αποσπασμάτων από τα νέα βιβλία του Δημοτικού πυροδότησε έναν ευρύ δημόσιο διάλογο γύρω από τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι σύγχρονες μορφές οικογένειας στους μαθητές.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκαν το βιβλίο Γλώσσας της Β΄ Δημοτικού των Εκδόσεων Νήσος και το βιβλίο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της ΣΤ΄ Δημοτικού των Εκδόσεων Πουκαμισάς, τα οποία περιλαμβάνουν αναφορές και εικονογραφήσεις οικογενειών με γονείς του ίδιου φύλου. Η συζήτηση επικεντρώνεται στην παιδαγωγική καταλληλότητα των θεματικών αυτών, ανάλογα με την ηλικία των παιδιών, αλλά και στο αν η συμπερίληψή τους αποτυπώνει την κοινωνική πραγματικότητα ή ιδεολογική κατεύθυνση.

Το πλαίσιο του «πολλαπλού βιβλίου»

Μια θεμελιώδης πτυχή της υπόθεσης αφορά το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσονται τα συγκεκριμένα συγγράμματα. Τα δύο βιβλία αποτελούν μέρος της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης του «Πολλαπλού Βιβλίου», η οποία δίνει στους εκπαιδευτικούς τη δυνατότητα να επιλέγουν το υλικό διδασκαλίας ανάμεσα σε περισσότερες από μία εγκεκριμένες επιλογές. Συνεπώς, κανένα από τα δύο εγχειρίδια δεν αποτελεί υποχρεωτικό ή μοναδικό διδακτικό υλικό για τα σχολεία.

Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι τα εν λόγω συγγράμματα δεν πρόκειται να διανεμηθούν στους μαθητές κατά το σχολικό έτος 2026-2027.

Το συγκεκριμένο βιβλίο έχει κωδικό 95 στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων, εντάχθηκε επισήμως στις 8 Απριλίου 2026 και έχει καταχωριστεί στο επίσημο ψηφιακό αποθετήριο «Μελίσπη» του ΔΙΟΦΑΝΤΟΥ. Η εφαρμογή του στη σχολική πράξη προγραμματίζεται για το σχολικό έτος 2027-2028.

Το περιεχόμενο των βιβλίων της Β΄ και ΣΤ΄ δημοτικού

Στο βιβλίο της Β΄ Δημοτικού, η ενότητα «Ποιοι είναι οι σημαντικοί αγαπημένοι γύρω μας;» περιλαμβάνει εικονογραφήσεις με διάφορες οικογενειακές συνθέσεις, μεταξύ των οποίων εμφανίζονται οικογένειες με δύο πατέρες ή δύο μητέρες. Οι μαθητές καλούνται να παρατηρήσουν τις εικόνες, να τις συγκρίνουν με τη δική τους οικογένεια και στη συνέχεια να τη ζωγραφίσουν.

Στο βιβλίο της ΣΤ΄ Δημοτικού, το οποίο συνέγραψε ο κοινωνιολόγος Μανούσος Μαραγκουδάκης, η προσέγγιση είναι αναλυτικότερη. Στην ενότητα «Η ελληνική οικογένεια», καταγράφεται η πολυμορφία των οικογενειακών σχημάτων, παρουσιάζοντας την πυρηνική, τη μονογονεϊκή, την εκτεταμένη, τη θετή οικογένεια, καθώς και την οικογένεια με γονείς του ίδιου φύλου. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων, οι μαθητές καλούνται να δημιουργήσουν αφίσες με τους διαφορετικούς τύπους οικογένειας και να εντάξουν σε κάποια κατηγορία τη δική τους.

Μαρινάκης: «Στην κυβέρνηση δεν υπάρχει woke ατζέντα»

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης σημείωσε την ανάγκη για αυξημένη προσοχή και ευαισθησία κατά την επιλογή του εκπαιδευτικού υλικού, ιδιαίτερα για τις μικρές ηλικίες του Δημοτικού. Ωστόσο, απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις περί ύπαρξης «woke ατζέντας» στην κυβερνητική πολιτική, τονίζοντας ότι η επισήμανση ενός ζητήματος διαφέρει από την απόδοση πολιτικών κινήτρων.

Σε ραδιοφωνική του συνέντευξη στο MEGA NEWS 104,6, ανέφερε:

«Θεωρώ -και αυτό είναι κάτι το οποίο θα το πω χωρίς να φοβάμαι- όπως έχω αποδείξει ότι απαντάω, ότι όταν επιλέγουμε βιβλία, όταν επιλέγουμε προγράμματα σπουδών ειδικά για παιδιά δημοτικού, πολλώ δε μάλλον για παιδιά πρώτης, δευτέρας, τρίτης δημοτικού, πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να δείχνουμε αυξημένη ευαισθησία».

«Ένα ολόκληρο κράτος, οι δημόσιες υπηρεσίες, οι νόμοι οι οποίοι έχουν ψηφιστεί, ο τρόπος που κάποιος βγάζει ταυτότητα, ο τρόπος που κάποιος βγάζει διαβατήριο από πουθενά δεν προκύπτει, από καμία νομοθέτηση, από καμία απόφαση Υπουργών, Υφυπουργών, Γενικών γραμματέων ότι η Κυβέρνηση αυτή έχει έστω και υποψία εφαρμογής woke ατζέντα», ανέφερε.

«Άλλο πράγμα η ανάδειξη ενός θέματος και η αντιμετώπισή του, και άλλο πράγμα το κίνητρο για woke ατζέντα -να μην αλλάζουμε το μέγεθος των ειδήσεων. Ναι, να απαντάμε στον κόσμο και το κάθε Υπουργείο, αλλά είναι άλλο πράγμα κάτι που μπορεί να ενόχλησε. Και εγώ δεν έκρυψα τα λόγια μου. Και είναι άλλο πράγμα να πει κανείς, ότι για αυτούς τους λόγους η Κυβέρνηση αυτή έχει woke ατζέντα», σημείωσε.

Η τοποθέτηση του συγγραφέα

Από την πλευρά του, ο συγγραφέας Μανούσος Μαραγκουδάκης υπεραμύνθηκε του περιεχομένου του βιβλίου, εξηγώντας ότι η αναφορά σε ομόφυλους γονείς συνιστά απλή καταγραφή μιας υφιστάμενης κοινωνικής και νομικής πραγματικότητας, και όχι ιδεολογική προώθηση. Το βιβλίο, άλλωστε, δεν περιορίζεται στη συγκεκριμένη μορφή οικογένειας, αλλά επιχειρεί να παρουσιάσει ένα ευρύτερο φάσμα οικογενειακών σχημάτων, από την πυρηνική και τη μονογονεϊκή έως την εκτεταμένη και τη θετή οικογένεια.

Τέλος, πηγές του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής υπογράμμισαν ότι η έγκριση των βιβλίων εντάσσεται στο ευρύτερο έργο ανανέωσης του εκπαιδευτικού υλικού, το οποίο περιλαμβάνει εκατοντάδες διδακτικά πακέτα για όλες τις βαθμίδες της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα ανανέωσης του εκπαιδευτικού υλικού των τελευταίων δεκαετιών. Το έργο ξεκίνησε το 2023 και περιλαμβάνει 230 διδακτικά πακέτα, με συνολικά 440 βιβλία για 103 γνωστικά αντικείμενα, από την Α΄ Δημοτικού έως και την Α΄ Λυκείου.