Ακρίβεια: Στα 1.820 ευρώ τον μήνα οι δαπάνες του μέσου νοικοκυριού – Πάνω από τα μισά σε τρόφιμα και στέγη για τους φτωχότερους

Στα 1.820,20 ευρώ τον μήνα έφτασε το 2025 η μέση δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές αγαθών και υπηρεσιών, ενώ για το φτωχότερο 20% του πληθυσμού περισσότερα από τα μισά χρήματα που δαπανώνται πηγαίνουν σε τρόφιμα και στέγαση, σύμφωνα με τη νέα Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ που αναδεικνύει για άλλη μια φορά το μεγάλο πρόβλημα της ακρίβειας.

Το 2024, η αντίστοιχη μέση μηνιαία δαπάνη ήταν 1.724,54 ευρώ. Η διαφορά φτάνει τα 95,66 ευρώ τον μήνα ή το 5,5% σε ετήσια βάση. Σε σταθερές τιμές, αφού αφαιρεθεί η επίδραση του πληθωρισμού, η αύξηση της δαπάνης περιορίζεται στο 2,9%. Τα ποσά αποτυπώνουν όσα δαπανούν τα νοικοκυριά, ενώ η μεταβολή τους δεν αποτελεί από μόνη της μέτρο αύξησης των τιμών, αν και είναι ενδεικτική του περιβάλλοντος ακρίβειας και πληθωρισμού στο οποίο ζουν οι ελληνικές οικογένειες.

Πού πηγαίνουν τα χρήματα

Η μεγαλύτερη κατηγορία στον μέσο μηνιαίο προϋπολογισμό είναι τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά, με 371,20 ευρώ ή 20,4% της συνολικής δαπάνης. Ακολουθούν η στέγαση με 268,12 ευρώ, ποσοστό 14,7%, και οι μεταφορές με 247,93 ευρώ, ποσοστό 13,6%. Οι τρεις αυτές κατηγορίες απορροφούν σχεδόν τα μισά χρήματα που δαπανά κατά μέσο όρο ένα νοικοκυριό.

Η πίεση της στέγασης είναι μεγαλύτερη για όσους νοικιάζουν. Σύμφωνα με την έρευνα, τα νοικοκυριά σε ενοικιασμένη κατοικία διαθέτουν κατά μέσο όρο το 23,4% της συνολικής μηνιαίας δαπάνης τους για στέγαση. Μόνο το ενοίκιο αντιστοιχεί στο 17,3% του προϋπολογισμού τους.

Μεγαλύτερο βάρος στα χαμηλότερα στρώματα, ποιες περιοχές είναι στο «κόκκινο»

Η διαφορά γίνεται πιο καθαρή όταν τα νοικοκυριά συγκριθούν μεταξύ τους. Στο φτωχότερο 20% του πληθυσμού, τρόφιμα και στέγαση αντιστοιχούν μαζί στο 54,4% της συνολικής δαπάνης. Στο πλουσιότερο 20%, το αντίστοιχο ποσοστό είναι 34,5% — διαφορά σχεδόν 20 ποσοστιαίων μονάδων.

Τα στοιχεία δείχνουν πόσο μικρότερο περιθώριο αφήνουν οι βασικές ανάγκες στα νοικοκυριά που βρίσκονται στο χαμηλότερο άκρο της κατανομής των δαπανών.

Ωστόσο, η πίεση στο οικογενειακό πορτοφόλι δεν είναι ίδια σε όλη τη χώρα, καθώς οι δαπάνες των νοικοκυριών εμφανίζουν μεγάλες αποκλίσεις ανάλογα με την περιοχή κατοικίας. Στην Αττική η μέση μηνιαία δαπάνη φτάνει τα 2.081,78 ευρώ, περίπου 14,4% πάνω από τον πανελλαδικό μέσο όρο, ενώ ακολουθεί το Νότιο Αιγαίο με 1.997,11 ευρώ. Πάνω από τα 1.700 ευρώ κινούνται επίσης Κεντρική Μακεδονία, Ιόνια Νησιά και Κρήτη.

Στον αντίποδα, στη Στερεά Ελλάδα η μέση δαπάνη περιορίζεται στα 1.372,96 ευρώ, ενώ χαμηλότερα επίπεδα καταγράφονται επίσης σε Ήπειρο και Θεσσαλία. Η απόσταση είναι αισθητή και μεταξύ πόλης και υπαίθρου: τα αστικά νοικοκυριά δαπανούν κατά μέσο όρο 1.892,86 ευρώ τον μήνα, έναντι 1.386,11 ευρώ στις αγροτικές περιοχές.