Έξι νομοί της χώρας έχασαν τις μισές γεννήσεις μέσα σε 15 χρόνια

Η οικονομική κρίση, τα μνημόνια και η μεταναστευτική «διαρροή» των νέων στο εξωτερικό (brain drain) έφτιαξαν ένα εφιαλτικό μείγμα για το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας, το οποίο, τα τελευταία χρόνια, καταγράφει μείωση στις γεννήσεις, που φτάνει πλέον σε ποσοστό ακόμη και το 50%.

Η πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) αποτυπώνει τη δραματική υποχώρηση των γεννήσεων κατά την περίοδο 2009–2024, που κινούνται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Η ακτινογραφία της πτώσης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η Ελλάδα κατέγραψε συνολική μείωση των ετήσιων γεννήσεων που ξεπερνά το 40% σε εθνικό επίπεδο, μέσα σε 15 χρόνια. Ωστόσο, η εικόνα είναι ακόμη πιο ανησυχητική όταν απομονώνονται οι περιφέρειες της επαρχίας, όπου η δημογραφική συρρίκνωση λαμβάνει διαστάσεις «ερημοποίησης».

Ενδεικτικό είναι πως έξι νομοί της χώρας και συγκεκριμένα Θεσπρωτία, Γρεβενά, Φθιώτιδα, Κοζάνη, Ευρυτανία και Φλώρινα κατέγραψαν μείωση γεννήσεων κατά 42%.

Οι τρεις καταλύτες της δημογραφικής κρίσης

Η μελέτη του ΙΔΕΜ προσδιορίζει τους κύριους άξονες που οδήγησαν στην κατάρρευση των δεικτών γονιμότητας:

1. Η μείωση του πληθυσμού των γυναικών που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία: Το κύμα μετανάστευσης της περιόδου 2010–2019 αποψίλωσε τη χώρα από το πιο παραγωγικό της δυναμικό (ηλικίες 20–40 ετών), μειώνοντας δραστικά τη «δεξαμενή» των δυνητικών γονέων.

2. Οικονομική αβεβαιότητα και στεγαστική κρίση: Το υψηλό κόστος διαβίωσης και η δυσκολία εύρεσης προσιτής κατοικίας ωθούν τα νέα ζευγάρια στην αναβολή ή και την ακύρωση της απόκτησης πρώτου ή δεύτερου παιδιού.

3. Έλλειψη περιφερειακών υποδομών: Η απουσία ισχυρού κοινωνικού κράτους στην περιφέρεια (παιδικοί σταθμοί, δομές φροντίδας, υγειονομική κάλυψη) καθιστά τη δημιουργία οικογένειας εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων εξαιρετικά δύσκολη.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Τα ευρήματα της έρευνας του ΙΔΕΜ επισημαίνουν ότι οι οριζόντιες πολιτικές και τα εφάπαξ επιδόματα δεν αρκούν για την αναστροφή του φαινομένου. Απαιτείται ένας μακροπρόθεσμος, εθνικός σχεδιασμός με έμφαση στην περιφερειακή ανάπτυξη, την ενίσχυση της απασχόλησης για τους νέους και τη δημιουργία ενός βιώσιμου οικοσυστήματος υποστήριξης της οικογένειας στην ελληνική επαρχία.